Γράφει η Θεοπούλα Σιγλίδου, Φοιτήτρια Ψυχολογίας ΕΚΠΑ
Καθημερινά το Chat GPT βοηθάει τους χρήστες του σε διάφορες δραστηριότητες, όπως αναζήτηση πληροφοριών που έχουν ξεχάσει εκείνη την στιγμή ή συλλογή πηγών για κάποια εργασία τους. Το χρησιμοποιούν τόσο μαθητές για την συγγραφή εργασιών και λύση ασκήσεων, όσο και επαγγελματίες για συλλογή δεδομένων ακόμα για την αποστολή ενός καθημερινού email, ώστε να εξοικονομήσουν χρόνο.
Όμως η υπερβολική χρήση οδηγεί στην μείωση των γνωστικών διεργασιών του εγκεφάλου. Αυτό είναι εξαιρετικά κρίσιμο σε μικρότερες ηλικίες, επειδή ο εγκέφαλός τους ακόμα αναπτύσσεται.
Έρευνα για την δραστηριότητα του εγκεφάλου
Οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες,
1) χωρίς βοήθεια, χρήση μόνο της μνήμης τους
2) απλή χρήση του Google
3) χρήση του Chat GPT
και τους ζήτησαν να γράψουν εκθέσεις. Με την μέθοδο του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος κατέγραψαν την νευρωνική δραστηριότητα του εγκεφάλου των συμμετεχόντων.
Στο πρώτο στάδιο της έρευνας ανακάλυψαν, πως οι συμμετέχοντες που δεν είχαν κάποια βοήθεια, είχαν ιδιαίτερα ενεργές τις περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την δημιουργικότητα, τη μνήμη και την κατανόηση. Επίσης μπορούσαν να θυμηθούν σημεία από την έκθεσή τους και να τα αναφέρουν.
Αυτό ισχύει και για την δεύτερη ομάδα που χρησιμοποιούσε το Google. Η ενεργοποίηση σημείων του εγκεφάλου τους ήταν χαμηλότερη από αυτώντης πρώτης ομάδας. Επίσης ήταν ικανοποιημένοι για το αποτέλεσμα που παρέδωσαν.
Σε αντίθεση, η ομάδα που χρησιμοποιούσε το Chat GPT, είχαν ανάμεικτα συναισθήματα για την αποτελεσματικότητά τους. Η συγγραφική τους ιδιότητα μειώθηκε και δεν μπορούσαν να θυμηθούν (περισσότερο από 83% των συμμετεχόντων) χωρία και πληροφορίες που είχαν γράψει στην έκθεσή τους, επειδή αντέγραφαν το κείμενο που τους είχε δοθεί. Η νευρωνική και εγκεφαλική δραστηριότητα ήταν προφανώς πολύ πιο μειωμένη από τους υπόλοιπους.
Στο δεύτερο στάδιο, οι ερευνητές έδωσαν την δυνατότητα στα άτομα που δεν είχαν καμία βοήθεια να χρησιμοποιήσουν το Chat GPT, με αποτέλεσμα η εγκεφαλική δραστηριότητα να βελτιωθεί περισσότερο, αντιθέτως με την ομάδα που της αφαιρέθηκε η δυνατότητα χρήσης τεχνητής νοημοσύνης, δεν βελτιώθηκε η εγκεφαλική τους δραστηριότητα.
Άλλες αρνητικές επιπτώσεις από την υπερβολική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Αλλοίωση της κριτικής σκέψης, προσοχής, κρίσης και γνωστικής ανθεκτικότητας
- Μείωση της μεταγνωστικής επίγνωσης (είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο του μυαλού και των σκέψεων) και κωδικοποίησης της μνήμης επειδή δεν αναγκάζουμε την ανάκληση πληροφοριών από τον εγκέφαλο.
- Επηρεάζονται επίσης η δημιουργικότητα, λήψη αποφάσεων, επίλυση προβλημάτων και η εκφραστικότητα
- Ενισχύεται η τεμπελιά
- Το περιεχόμενο που δίνεται έτοιμο δεν κατανοείται.
Η τεχνολογία μπορεί να φανεί χρήσιμη και λιγότερο καταστροφική, όταν γίνεται με περιορισμό και σε συνδυασμό με την κριτική μας σκέψη. Για οποιαδήποτε δραστηριότητα κάνουμε χρήση του Chat GPT πρέπει να παραμένουμε ενεργοί στην αναζήτηση και να αξιολογούμε πάντα τα δεδομένα που μας παρουσιάζονται.
Πηγες:
https://papadimitriadisζ.gr/2025/06/pos-to-chatgpt-apodynamonei-ti-mnimi-kai-ti-skepsi/
https://www.tovima.gr/print/mathitikes-efimerides/chatgpt-eyxi-i-katara/
https://www.athensvoice.gr/life/tehnologia-epistimi/910857/mipos-telika-chatgpt-mas-kanei-tebelides/
https://www.bbc.com/future/article/20260505-how-to-use-ai-without-turning-your-brain-to-mush