Το ελαιόλαδο είναι βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής, αλλά μπορεί να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ρυθμίζει την πείνα και τον κορεσμό.
Το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής και θεωρείται εδώ και χρόνια ένα από τα πιο ωφέλιμα λιπαρά για την υγεία. Εκτός από τα γνωστά οφέλη του για την καρδιά και τον οργανισμό, οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίζει στον έλεγχο της όρεξης. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα συστατικά που περιέχει το ελαιόλαδο μπορεί να επηρεάζουν ορμόνες που σχετίζονται με τον κορεσμό, συμβάλλοντας στο να αισθάνεστε χορτάτοι για περισσότερη ώρα μετά το γεύμα. Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, η επίδρασή του εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ποσότητα που καταναλώνεται και η συνολική ποιότητα της διατροφής.
Πώς το ελαιόλαδο επηρεάζει τις ορμόνες της όρεξης
Η όρεξη ελέγχεται από ένα πολύπλοκο σύστημα ορμονών που στέλνουν σήματα στον οργανισμό για το πότε πεινάτε και πότε έχετε καταναλώσει αρκετή τροφή. Ορισμένες ορμόνες διεγείρουν την πείνα, ενώ άλλες προάγουν το αίσθημα πληρότητας. Μία από τις βασικές ορμόνες που σχετίζονται με την πείνα είναι η γκρελίνη, η οποία συχνά αποκαλείται και «ορμόνη της πείνας». Τα επίπεδά της αυξάνονται πριν από τα γεύματα και μειώνονται μετά το φαγητό. Άλλες ορμόνες, όπως το γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο-1 (GLP-1) και το γλυκοζοεξαρτώμενο ινσουλινοτρόπο πολυπεπτίδιο (GIP), απελευθερώνονται από το πεπτικό σύστημα μετά το γεύμα και συμβάλλουν στην προώθηση του κορεσμού και του αισθήματος πληρότητας.
Μελέτες υποδεικνύουν ότι τα λιπαρά στο ελαιόλαδο μπορούν να αλληλεπιδράσουν με υποδοχείς στο λεπτό έντερο, οι οποίοι συμβάλλουν στη ρύθμιση της απελευθέρωσης αυτών των ορμονών που σχετίζονται με την όρεξη. Έχει διαπιστωθεί ότι το ελαιόλαδο μπορεί να αυξήσει την απελευθέρωση ορμονών που συνδέονται με το αίσθημα πληρότητας, μειώνοντας παράλληλα το αίσθημα της πείνας μετά τα γεύματα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα διαφέρουν μεταξύ των μελετών και ενδέχεται να επηρεάζονται από παράγοντες όπως το σωματικό βάρος, οι υπόλοιπες τροφές που καταναλώθηκαν και η ποσότητα από το ελαιόλαδο που περιλάμβανε το γεύμα.
Γιατί το ελαϊκό οξύ μπορεί να έχει σημασία
Μεγάλο μέρος της επίδρασης που έχει το ελαιόλαδο στην όρεξη φαίνεται να σχετίζεται με το ελαϊκό οξύ, το κύριο μονοακόρεστο λιπαρό οξύ του ελαιολάδου. Κατά τη διάρκεια της πέψης, τα κύτταρα του εντέρου μετατρέπουν το ελαϊκό οξύ σε ολεϋλαιθανολαμίδιο (OEA). Το OEA λειτουργεί ως σήμα επικοινωνίας μεταξύ του πεπτικού συστήματος και του εγκεφάλου, προάγοντας το αίσθημα πληρότητας και συμβάλλοντας στη μείωση της πρόσληψης τροφής. Πολλά από τα διαθέσιμα στοιχεία για αυτόν τον μηχανισμό προέρχονται από μελέτες σε ζώα και απαιτείται περισσότερη έρευνα σε ανθρώπους, ώστε να κατανοηθεί καλύτερα ο αντίκτυπός του στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες.
pexels
Πώς συγκρίνεται το ελαιόλαδο με άλλα λίπη
Οι ερευνητές εξακολουθούν να προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν το ελαιόλαδο διαθέτει μοναδικές επιδράσεις στην όρεξη, πέρα από εκείνες που έχουν γενικότερα τα διατροφικά λίπη. Παράγοντες όπως η ποσότητα από το ελαιόλαδο που καταναλώνεται, η συνολική σύνθεση του γεύματος και οι ατομικές διαφορές στον μεταβολισμό μπορεί να επηρεάζουν το πόσο χορτάτο αισθάνεται ένα άτομο μετά το φαγητό.
Τα διατροφικά λίπη, γενικά, τείνουν να επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και να ενισχύουν το αίσθημα πληρότητας περισσότερο από τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Το ελαιόλαδο περιέχει επίσης φυσικές φυτικές ενώσεις, γνωστές ως πολυφαινόλες, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Οι πολυφαινόλες είναι αντιοξειδωτικά που μπορούν να αλληλεπιδράσουν με το πεπτικό σύστημα και να επηρεάσουν την απελευθέρωση ορμονών που συμμετέχουν στη ρύθμιση της όρεξης και στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι οι ενώσεις αυτές ενδέχεται να συμβάλλουν και στο αίσθημα πληρότητας μετά το γεύμα. Ωστόσο, είναι δύσκολο να διαχωριστούν οι επιδράσεις τους από εκείνες του ίδιου του λίπους που περιέχει το ελαιόλαδο.
Άλλα υγιεινά λιπαρά, όπως εκείνα που βρίσκονται στους ξηρούς καρπούς, στους σπόρους, στο αβοκάντο και στα λιπαρά ψάρια, μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ενίσχυση του αισθήματος πληρότητας. Αντί να εστιάζετε σε μία μόνο τροφή, συνιστάται γενικά να επιλέγετε μια ποικιλία πηγών υγιεινών λιπαρών στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Πράγματα που πρέπει να λάβετε υπόψη
Παρόλο που το ελαιόλαδο θεωρείται ένα ιδιαίτερα υγιεινό λιπαρό, εξακολουθεί να έχει υψηλή θερμιδική αξία. Μία κουταλιά της σούπας περιέχει περίπου 120 θερμίδες. Η προσθήκη μεγάλων ποσοτήτων από το ελαιόλαδο στα γεύματα, χωρίς να προσαρμόζονται οι υπόλοιπες τροφές της διατροφής, μπορεί να αυξήσει τη συνολική ημερήσια πρόσληψη θερμίδων και, με την πάροδο του χρόνου, ενδεχομένως να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους.