Το δίκτυο “764”, το grooming και ο εφιάλτης που μπορεί να ξεκινήσει από μία φαινομενικά αθώα συνομιλία.
ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ
Αντιστράτηγος ε.α. – Ιδρυτής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
Ειδικός Κυβερνοεγκλήματος & Ψηφιακής Ασφάλειας
Πρόεδρος Διεθνούς Ινστιτούτου Κυβερνοασφάλειας (CSII)
Κ. Νικολόπουλε, η υπόθεση του δικτύου «764» αναδεικνύει με τον πιο σκληρό τρόπο έναν κίνδυνο που δεν βρίσκεται κάπου μακριά. Μπορεί να μπει στο σπίτι μας μέσα από την οθόνη ενός παιδιού.
Τι είναι το δίκτυο «764» και γιατί πρέπει να μας ανησυχεί;
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο διαδικτυακό δίκτυο με διεθνή παρουσία. Μέλη και παρακλάδια του έχουν συνδεθεί με ακραία βία, εκβιασμό και σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων. Πλατφόρμες όπως το Discord και το Telegram μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προσέγγιση και ψυχολογική απομόνωση παιδιών.
Πώς επιλέγουν και προσεγγίζουν τα παιδιά;
Η μέθοδος είναι ψυχρή και υπολογισμένη. Αναζητούν κυρίως ευάλωτους εφήβους: παιδιά που νιώθουν μοναξιά, απόρριψη, ανασφάλεια ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο οικογενειακό ή κοινωνικό τους περιβάλλον. Στην αρχή εμφανίζονται ως φίλοι. Δείχνουν ενδιαφέρον, στοργή και κατανόηση και κάνουν το παιδί να πιστέψει ότι, επιτέλους, κάποιος το ακούει και το καταλαβαίνει.
Αυτό είναι το λεγόμενο grooming;
Ναι. Το grooming είναι η σταδιακή και συστηματική διαδικασία χειραγώγησης ενός παιδιού. Ο δράστης χτίζει εμπιστοσύνη, δημιουργεί συναισθηματική εξάρτηση και στη συνέχεια δοκιμάζει τα όρια του ανηλίκου. Όταν αποκτήσει προσωπικές πληροφορίες, φωτογραφίες ή άλλο ευαίσθητο υλικό, μπορεί να περάσει στον εκβιασμό και στον εξαναγκασμό.
Τι μπορεί να ακολουθήσει όταν το παιδί εγκλωβιστεί;
Εκεί μπορεί να αρχίσει ο πραγματικός εφιάλτης: απειλές, εκβιασμοί, πίεση για αυτοτραυματισμό, παραγωγή σεξουαλικού υλικού ή άλλες πράξεις βίας και ταπείνωσης. Το υλικό μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο ελέγχου. Το παιδί νιώθει ότι δεν υπάρχει έξοδος και συχνά φοβάται να μιλήσει ακόμη και στους γονείς του.
Τι μήνυμα στέλνει η υπόθεση του 17χρονου στην Κρήτη;
Είναι ένα ισχυρό καμπανάκι αφύπνισης. Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο άλλες χώρες. Μπορεί να βρίσκεται δίπλα μας. Γι’ αυτό η οικογένεια, το σχολείο και η Πολιτεία οφείλουν να γνωρίζουν τα σημάδια και να αντιδρούν έγκαιρα, χωρίς πανικό αλλά με σοβαρότητα.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς;
Να έχουν ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί και να μην το τρομοκρατούν ή το κατηγορούν όταν αποκαλύπτει κάτι. Απότομη αλλαγή συμπεριφοράς, μυστικοπάθεια γύρω από το κινητό, φόβος, απομόνωση, ανεξήγητες απειλές ή εμμονική επικοινωνία με άγνωστα πρόσωπα χρειάζονται προσοχή. Αν υπάρχει υποψία εκβιασμού ή κακοποίησης, δεν διαγράφουμε συνομιλίες και αποδεικτικά στοιχεία και απευθυνόμαστε άμεσα στις αρμόδιες Αρχές.
«Το παιδί πρέπει να ξέρει ότι, ό,τι κι αν έχει συμβεί στο διαδίκτυο, μπορεί να μιλήσει. Η σιωπή είναι το μεγαλύτερο όπλο του δράστη.»
Μανώλης Σφακιανάκης
Συνέντευξη / Παρέμβαση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο