Δεινόσαυροι: Τα απολιθώματά τους γέννησαν μύθους για γίγαντες και τέρατα – Πώς εξελίχθηκε η επιστημονική έρευνα – ertnews.gr

Οι δεινόσαυροι εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αποτελούν αντικείμενο έρευνας και έμπνευσης για παλαιοντολόγους, γεωλόγους και βιολόγους. Οι επιστήμονες μελετούν τη ζωή, τη συμπεριφορά και τις μετακινήσεις τους, ενώ θεωρείται ότι εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, μετά την πρόσκρουση ενός αστεροειδούς διαμέτρου περίπου 10 χιλιομέτρων στη Γη.

Η πρόσκρουση αυτή δημιούργησε τον κρατήρα Τσικσουλούμπ (Chicxulub) στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού, με διάμετρο περίπου 180 χιλιομέτρων. Το γεγονός απελευθέρωσε τεράστια ποσά ενέργειας, προκάλεσε γιγαντιαία τσουνάμι και εκτόξευσε αέρια και σκόνη στην ατμόσφαιρα, περιορίζοντας το ηλιακό φως για μεγάλο χρονικό διάστημα και οδηγώντας τη Γη σε μια περίοδο έντονου ψύχους.

Ως αποτέλεσμα, οι πηγές τροφής μειώθηκαν δραματικά, γεγονός που συνέβαλε στην εξαφάνιση των μεγάλων ζώων που χρειάζονταν μεγάλες ποσότητες τροφής. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, περίπου το 75% των μορφών ζωής στη Γη εξαφανίστηκε.

Η πρώτη περιγραφή οστού δεινοσαύρου

Μέχρι τον 19ο αιώνα, οι άνθρωποι δεν γνώριζαν την ύπαρξη των δεινοσαύρων. Κατά καιρούς ανακάλυπταν μεγάλα απολιθωμένα οστά χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν την προέλευσή τους.

Κάποιοι πίστευαν ότι επρόκειτο για οστά δράκων ή μυθικών πλασμάτων, ενώ άλλοι θεωρούσαν ότι ανήκαν σε γίγαντες που είχαν ζήσει παλαιότερα στη Γη.

Η πρώτη καταγεγραμμένη και επιστημονικά αναγνωρισμένη περιγραφή οστού δεινοσαύρου έγινε από τον Άγγλο φυσιοδίφη Ρόμπερτ Πλοτ (Robert Plot). Στα έργα που δημοσίευσε το 1676 και το 1677 περιέγραψε ένα τεράστιο οστό, το οποίο πίστευε ότι ανήκε σε έναν γίγαντα άνθρωπο.

Αργότερα αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για μηριαίο οστό του δεινοσαύρου Μεγαλόσαυρου (Megalosaurus), ενός σαρκοφάγου δεινοσαύρου μήκους 6 έως 7 μέτρων.

Ο Μεγαλόσαυρος και οι πρώτες επιστημονικές ανακαλύψεις

Πέρασαν σχεδόν 150 χρόνια μέχρι να κατανοηθεί η πραγματική φύση αυτών των γιγαντιαίων οστών.

Η σημαντική πρόοδος ήρθε από τον Άγγλο γεωλόγο και παλαιοντολόγο Γουίλιαμ Μπάκλαντ (William Buckland). Στη δεκαετία του 1820 μελέτησε απολιθώματα και οστά και έγινε γνωστός για τις έρευνές του σχετικά με την προϊστορική πανίδα της Βρετανίας.

Το 1824 εξέτασε σαγόνια και δόντια ενός άγνωστου έως τότε γιγαντιαίου ζώου και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ανήκαν σε ένα μεγάλο εξαφανισμένο ερπετό, το οποίο ονόμασε Megalosaurus. Ήταν η πρώτη επιστημονική περιγραφή δεινοσαύρου.

Η εμφάνιση του Ιγκουανόδοντα

Την ίδια περίοδο, ο Άγγλος επιστήμονας Γκίντεον Μάντελ (Gideon Mantell) μελετούσε απολιθώματα ενός άλλου μεγάλου ζώου που είχαν βρεθεί στην Αγγλία.

Αρχικά υπήρξαν διαφωνίες μεταξύ των επιστημόνων για το τι ακριβώς αντιπροσώπευαν τα ευρήματα. Ωστόσο, το 1825 ο Μάντελ κατάφερε να επιβεβαιώσει τη θεωρία του και έδωσε στο νέο γένος το όνομα Ιγκουανόδοντας (Iguanodon).

Η γέννηση του όρου «Δεινόσαυρος»

Η πλήρης κατανόηση της φύσης αυτών των ζώων ήρθε τη δεκαετία του 1840.

Ο Άγγλος επιστήμονας Ρίτσαρντ Όουεν (Richard Owen) συνέκρινε τα απολιθώματα διαφόρων ειδών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ανήκαν σε μια ξεχωριστή ομάδα τεράστιων προϊστορικών ζώων.

Έδωσε σε αυτή την ομάδα το όνομα Dinosauria (Δεινοσαύρια), από τις ελληνικές λέξεις:

δεινός = τρομερός, φοβερός

σαύρα = ερπετό ή σαύρα

Έτσι γεννήθηκε ο όρος «δεινόσαυρος», που σημαίνει περίπου «τρομερό ερπετό».

Η συνέχεια των ανακαλύψεων

Κατά τις επόμενες δεκαετίες ανακαλύφθηκαν χιλιάδες νέα απολιθώματα σε όλο τον κόσμο. Με την πρόοδο της επιστήμης, οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι περισσότεροι δεινόσαυροι έζησαν μεταξύ 230 και 66 εκατομμυρίων ετών πριν από σήμερα.

Η ανακάλυψή τους προκάλεσε αργότερα ακόμη και τη διάσημη «Πόλεμο των Οστών» (Bone Wars) στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια έντονη επιστημονική αντιπαλότητα μεταξύ των παλαιοντολόγων Έντουαρντ Ντρίνκερ Κόουπ και Όθνιελ Τσαρλς Μαρς, οι οποίοι συναγωνίζονταν για την ανακάλυψη και ονομασία νέων ειδών δεινοσαύρων.

Μετάφραση: Ουαλίντ Ελίας

Πηγή: Al Arabiya