Μισό αιώνα ζωής συμπλήρωσε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αμειβομένων Ποδοσφαιριστών (στην εποχή μας ενέταξε και τις ποδοσφαιρίστριες και έγινε ΠΣΑΠΠ. Τον Οκτώβριο του 1976 το Πρωτοδικείο ενέκρινε το καταστατικό του, μετά από ένα διάστημα ζυμώσεων και συγκρότησης που προηγήθηκε και κράτησε ένα χρόνο. Ακολούθησαν δύο μεγάλες απεργίες το Δεκέμβριο του 1977 και τον ίδιο μήνα του 1979. Μιλήσαμε με ποδοσφαιριστές εκείνης της εποχής που έπαιξαν ρόλο στη συγκρότησή του.
Γιώργος Κούδας
«Θυμάμαι ότι μαζευόμασταν στα πλαίσια της εθνικής ομάδας, όπου ήμασταν παίκτες από ΠΑΟΚ, Άρη, ΑΕΚ, Παναθηναϊκό, Ολυμπιακό, κλπ και συζητούσαμε για τα θέματά μας, με αποτέλεσμα να προκύψει η ιδέα για ίδρυση του ΠΣΑΠ.
Σε μία τέτοια συνάντηση, πριν την ίδρυση του ΠΣΑΠ, είχαμε μαζευτεί στο Αστήρ Παλλάς και αν θυμάμαι καλά είχαμε προπονητή τον Νταν Γεωργιάδη, ενώ από παίκτες παλαιότερους από εμένα είχαμε τον Σιδέρη, τον Καμάρα και άλλους.
Σημαντική συμβολή στα βήματα του ΠΣΑΠ είχε ο Νίκος Μάλλιαρης που ήταν πολύ καλός συνδικαλιστής.
Στόχος μας ήταν να βελτιώσουμε το επίπεδο για τον ποδοσφαιριστή. Όπως γίνεται πάντα υπήρξαν και αντιδράσεις, κυρίως από όσους είχαν στηρίξει την δικτατορία.
Όμως ο ΠΣΑΠ προχώρησε και βοήθησε στην εξίσωση των εργασιακών θεμάτων και στην τότε Α’ Εθνική, αλλά συνεχίζοντας τη δουλειά του προχώρησε και στις κατηγορίες πιο κάτω από αυτήν. Το μήνυμά μου για τη γενιά των ποδοσφαιριστών που βρίσκεται σήμερα στο τιμόνι του ΠΣΑΠ είναι να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους και να κάνουν ακόμα ένα βήμα προς τα μπροστά».
Κυριάκος (Κούλης) Αποστολίδης
«Πριν την ίδρυση του ΠΣΑΠ ο ποδοσφαιριστής ανήκε σε αθλητικό σωματείο, όχι σε εταιρίες, αυτές έγιναν με το νόμο του 1979. Έτσι θεωρούταν υπάλληλος του ερασιτεχνικού σωματείου και αυτά δεν ήταν υποχρεωμένα εκτός του όποιου μισθού του έδιναν να κάνουν κρατήσεις και να τις αποδίδουν, ώστε ο ποδοσφαιριστής να συγκεντρώνει ένσημα και να θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Όσα σωματεία ήθελαν έκαναν κρατήσεις και όσα δεν ήθελαν, αφού δεν ήταν υποχρεωμένα, δεν έκαναν. Αργότερα βγήκε με την παρέμβαση και του ΠΣΑΠ ένας νόμος που έδινε τη δυνατότητα σε παίκτες που πλησίαζαν σε συντάξιμη ηλικία να καταθέσουν μία αίτηση και να εξαγοράσουν τα απαιτούμενα ένσημα με ένα μικρό ποσό και σε δόσεις. Η ρύθμιση αυτή δεν έγινε ευρέως γνωστή από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και πολλοί βετεράνοι δεν την αξιοποίησαν λόγω του ότι δεν γνώριζαν.
Κάναμε νέα παρέμβαση για να γίνει γνωστή η ρύθμιση σε μεγαλύτερο εύρος. Η ασφάλιση λοιπόν θεωρώ ότι ήταν μία κορυφαία συμβολή του ΠΣΑΠ στα εργασιακά του ποδοσφαιριστή.
Να πω ότι αρχικά μαζευόμασταν στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας, Βορειοελλαδίτες ποδοσφαιριστές και μετά την πτώση της, το 1974 φτιάξαμε σύλλογο βετεράνων Μακεδονίας-Θράκης, που όταν φτιάχτηκε ο ΠΣΑΠ ενσωματώθηκε σε αυτόν.
Στην πρώτη μας πανελλαδική συνάντηση στην Αθήνα στο ξενοδοχείο Κάραβελ, ιδιοκτησίας του εφοπλιστή Γιάννη Θεοδωρόπουλου που ήταν παράγοντας της ΑΕΚ μας ρώτησε σε ένα διάλειμμα της διαδικασίας, για ποιο λόγο οργανώνουμε τον ΠΣΑΠ και όταν του είπαμε το θέμα της έλλειψης ασφάλισης είπε: «Σοβαρά μιλάτε είστε ανασφάλιστοι; Εδώ τα άλογα στον ιππόδρομο και τα έχουν ασφαλισμένα. Μαζί σας είμαι σε ό,τι θελήσετε».
Ήταν ένας ωραίος αγώνας που δώσαμε μαζί ποδοσφαιριστές που αρχικά συμφωνήσαμε να μην τον εκμεταλλευτεί κανένας για τις ιδιαίτερες πολιτικές-κομματικές του προτιμήσεις και έτσι αν και από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους εκτός από το αποτέλεσμα που φέραμε, παραμείναμε φίλοι έως και σήμερα.
Θυμάμαι τον Κούδα, τον Αντωνιάδη, τον Λεβέντη, τον Δομάζο, τον Μάλλιαρη και άλλους, που αν και είχαμε διαφορετικές αφετηρίες, λειτουργήσαμε ενωμένοι».
Κώστας Αϊδινίου
«Ιδρύσαμε τον ΠΣΑΠ γιατί ήταν λογικό να θέλουμε να προστατεύσουμε τον ποδοσφαιριστή, που εκείνα τα χρόνια δεν ήταν επαγγελματίας και όταν βρισκόμασταν μεταξύ μας το συζητούσαμε πολύ αυτό.
Όταν πήραμε την απόφαση δεν μας ενδιέφεραν οι αντιδράσεις, γιατί στόχος μας ήταν οπωσδήποτε να εξασφαλίσουμε τους ποδοσφαιριστές, που ήταν ερασιτέχνες και πληρώνονταν ελάχιστες φορές, ανάλογα με τα κέφια των εκάστοτε προέδρων.
Ο ΠΣΑΠ εξασφάλισε τους παίκτες με τα συμβόλαια που άρχισαν να υπογράφουν και να εξασφαλίζονται. Με αφορμή τα 50 χρόνια από την ίδρυση του ΠΣΑΠ θα ήθελα να συγχαρώ όλους όσους πέρασαν αυτά τα χρόνια από τη διοίκησή του γιατί με τις προσπάθειές τους, βοήθησαν να εξασφαλιστούν οι ποδοσφαιριστές».
Νίκος Χρηστίδης
«Όταν φτιάχναμε τον ΠΣΑΠ ιδέα δεν είχαμε τί επιλογή κάναμε, μάθαμε όμως στην πορεία και βοήθησε η ίδρυσή του στο να μπορούμε να κάνουμε επιλογή εργοδότη, εκείνα τα χρόνια ήταν σαν να βρισκόμασταν εργασιακά σε μία έρημο.
Στα πρώτα βήματα βοήθησαν πολύ γιατί είχαν γνώσεις οι Αποστολίδης και Καμάρας και σιγά-σιγά προχωρήσαμε. Τότε ο ΠΣΑΠ ήταν δύναμη και η δράση του μόρφωσε τους ποδοσφαιριστές. Στους πρώτους νόμους εκείνης της περιόδου το ποδόσφαιρο περιγράφονταν σαν “προϊόν”, τί είναι όμως προϊόν μπακάλικου για να το βάλουμε στα ράφια του;
Όχι, ανήκει στον κόσμο και στόχος μας ήταν και το τί πρέπει να κάνουμε για να ικανοποιήσουμε και τον κόσμο. Σε αυτόν ανήκει και όχι να το παίρνουν στα χέρια τους μόνο οι πλούσιοι.
Σήμερα ο ΠΣΑΠ έχει γίνει σαν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με συμβολική παρουσία, βεβαίως έχει γίνει πρόοδος και αν δεν λυθούν εργασιακά ζητήματα στη χώρα μας (που αυτός πρέπει να είναι ο στόχος) με προσφυγές στα διεθνή όργανα και την UEFA οι ποδοσφαιριστές δικαιώνονται και όποιες ομάδες παρανόμησαν τιμωρούνται.
Το ποδόσφαιρο όχι άδικα βρίσκεται στην κορυφή της βιομηχανίας του θεάματος γιατί “τυπώνει” χρήματα και στηρίζει μία τεράστια γκάμα επαγγελμάτων. Γι αυτό και ο Τραμπ που είναι επιχειρηματίας ήθελε να πάρει το Μουντιάλ.
Δεν έχουν σχέση αυτά με την λανθασμένη αντίληψη που έχουν πολλοί στην Ελλάδα και λέει ότι αυτό που είναι το σημαντικό είναι μόνο να πηγαίνει καλά η ομάδα μας, να μετράμε πόσα πρωταθλήματα παίρνει και αν έχει μάγκα πρόεδρο.
Το ποδόσφαιρο ενώνει και δεν χωρίζει και δεν πρέπει να έχουμε την αντίληψη πάση θυσία η νίκη, δεν είναι εξευτελιστικό το αποτέλεσμα, εξευτελιστική είναι η δωροδοκία».
Αντώνης Aντωνιάδης
«Ο ΠΣΑΠ έγινε γιατί εκείνα τα χρόνια ο ποδοσφαιριστής ήταν “συμπλήρωμα” του προέδρου και έπρεπε να αντιδράσουμε, δεν παίζει μπάλα ο πρόεδρος, δεν έρχεται στο γήπεδο ο κόσμος να δει τον πρόεδρο, που τότε απειλούσε ότι αν ήθελα μπορούσε να κρεμάσει το δελτίο του ποδοσφαιριστή και να του κόψει την μπάλα.
Έτσι μαζευτήκαμε οι διεθνείς και με τη βοήθεια ξένων συνδικάτων ιδρύσαμε τον ΠΣΑΠ. Δεν είχαμε αρνητικές αντιδράσεις από τους φιλάθλους, αλλά οι πρόεδροι δεν θέλανε να μας βλέπουνε γιατί τους πήραμε τη “δόξα” και έγιναν πρωταγωνιστές οι ποδοσφαιριστές.
Αναδείξαμε τον ποδοσφαιριστή στη θέση που του αρμόζει.
Για τις νέες γενιές που έχουν στα χέρια τους τον ΠΣΑΠ το μήνυμά μου είναι να δραστηριοποιηθούν περισσότερο γιατί απουσιάζουν σε αρκετά θέματα που εξελίσσονται, τους βλέπω στην “γιορτή του ποδοσφαιριστή”, που εγώ καθιέρωσα, αλλά πρέπει να παρεμβαίνουν και αλλού.
Το ποδόσφαιρο είναι πολυσύνθετο και πολυδάπανο κοινωνικό φαινόμενο, έχει όμως κανόνες, αν μία ομάδα χρωστάει χρήματα σε παίκτες, πρέπει να προειδοποιείται και ακολούθως αν δεν συμμορφωθεί να μην της επιτρέπεται η συμμετοχή στο επόμενο πρωτάθλημα».
Ζαχαρόπουλος Μάκης
«Μπήκα στον ΠΣΑΠ όταν εδραιώνονταν με την παρουσία του, γιατί στην αρχή συνάντησαν πολλά εμπόδια και πολλά παρασκήνια τα πρώτα ιδρυτικά μέλη και η διοίκησή του. μπήκα το 1980-81 μετά από παρότρυνση των συμπαικτών μου στον Πανιώνιο για να έχουν άμεση αντιπροσώπευση και αυτοί.
Βρήκα ένα συναδελφικό κλίμα και την κοινή πεποίθηση όλων ότι αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο μέλλον για τους ποδοσφαιριστές.
Εκείνα τα χρόνια ήταν οι πενταετίες, οι δωδεκαετίες, και άλλα, βέβαια το ποδόσφαιρο σήμερα έχει αλλάξει κατά πολύ.
Υπήρχε μαχητικό πνεύμα είχαμε κάνει συναντήσεις με τον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου, με υπουργούς κλπ. Ήταν εποχή που οι ποδοσφαιριστές μπόρεσαν και κατοχύρωσαν το ρόλο τους.
Ήταν μία ρομαντική εποχή και άξιζε τον κόπο, με πρωτεργάτες παλιούς και μεγάλους παίκτες που με το εκτόπισμά τους βοήθησαν καθοριστικά.
Εκτός των εργασιακών ο ποδοσφαιριστής στα μάτια της κοινής γνώμης ήταν απαξιωμένος, ότι δεν ξέρει να μιλήσει, να διεκδικήσει, ότι δεν έχει επίπεδο και όλα αυτά καταφέραμε και τα αλλάξαμε, δίνοντας την εικόνα ότι οι ποδοσφαιριστές μπορούν να έχουν λόγο, να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και να είναι ξεχωριστές και ολοκληρωμένες προσωπικότητες».
Νίκος Μάλλιαρης
«Οι λόγοι που οδήγησαν στην ίδρυση του ΠΣΑΠ ήταν ότι μετά την πτώση της δικτατορίας, υπήρχε ζήτημα εκδημοκρατισμού του χώρου του ποδοσφαίρου, όπου κυριαρχούσε η διαφθορά με δωροδοκίες για καθορισμό αποτελεσμάτων και οι κακές συνθήκες άθλησης – εργασίας. Το ποδόσφαιρο ήταν ερασιτεχνικό, ημιεπαγγελματικό και οι παίκτες πρώτης γραμμής με παρεμβάσεις των διοικήσεων των ομάδων, διορίζονταν στο δημόσιο για εξασφάλιση.
Οι διοικήσεις των ομάδων είδαν αρνητικά τον ΠΣΑΠ και έτσι αναπόφευκτη ήταν και η πρώτη απεργία στις 11/12/1977, όπου επιχειρήθηκε το σπάσιμό της με ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές.
Ακολούθησαν διώξεις με αποκλεισμούς ποδοσφαιριστών από ομάδες και αποδεσμεύσεις. Παίκτες που τότε πρωτοστάτησαν ήταν οι Δομάζος, Αντωνιάδης, Λεβέντης, Μάλλιαρης, Μπαλάφας, κλπ».
Γιάννης Μανδρέκας
«Ήταν δύσκολες εποχές για να μπορέσεις να φτιάξεις συνδικαλιστικό κίνημα, με τις διοικήσεις των ομάδων και της ΕΠΟ να είναι αρνητικές απέναντι μας Τότε έκανε ό,τι ήθελε ο κάθε πρόεδρος, δελτία που ίσχυαν για πάντα. Σε αυτό έβαλε περιορισμό ο ΠΣΑΠ, ήταν μια μεγάλη κατάκτηση που καταφέραμε. Σημαντικές ήταν οι προσπάθειες του Νίκου του Μάλλιαρη να αποκτήσει ο κλάδος συνδικαλιστική συνείδηση.
Οι φίλαθλοι έδειξαν σχετική αδιαφορία, έβρισκαν σωστές τις διεκδικήσεις μας, αλλά δεν αντιδρούσαν προωθητικά, ενεργά.
Για τη σημερινή εποχή το μήνυμα μου στα μέλη του ΠΣΑΠ είναι να είναι ενωμένοι. Προσωπικά με συγκλόνισε η περίπτωση πρώην ποδοσφαιριστή του Άρη, που έδωσε τέλος στη ζωή του, μετά από μεγάλη περίοδο που του χρωστούσαν δεδουλευμένα.
Δείχνει κατά τη γνώμη μου την κατάντια των ελληνικών ομάδων, εκτός από 3-4, παρά το γεγονός ότι φαίνεται να πέφτουν πολλά χρήματα και υπάρχει ασφάλεια με τα συμβόλαια».
To ερχόμενο Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου ο ΠΣΑΠΠ διοργανώνει σχετικές εκδηλώσεις (διαβάστε το αναλυτικό πρόγραμμα) όπου περιλαμβάνονται και τιμητικές βραβεύσεις σημαντικών προσώπων στην ιστορία του.
Πηγή φωτο: αρχείο Ν. Μάλλιαρη
Έρευνα & συνεντεύξεις: Nάσος Μπράτσος
Διαβάστε αύριο Κυριακή 13-9-2026 στο www.ertnews.gr: Η πρωτοποριακή πρόταση του ΠΣΑΠ πριν μισό αιώνα για ίδρυση Αθλητιατρικού Τραυματιολογικού Κέντρου
Σχετικά θέματα
Η πρωτοβουλία αλληλεγύης του ΠΣΑΠ προς τους σεισμόπληκτους της Ανθούπολης το 1981
Όταν οι ποδοσφαιριστές τιμούσαν την εξέγερση του Πολυτεχνείου
Διαχρονικά στο πλευρό της Ειρήνης ο αθλητισμός
Γιάννης Μανδρέκας: Oι δυσκολίες της αλάνας μας έκαναν καλύτερους
Μίμης Δομάζος: Η γνωριμία και η συνεργασία μου με το «Στρατηγό»- Συνέντευξη του Ν. Μάλλιαρη
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος