Η επιστήμη εξετάζει αν τα δημοφιλή συμπληρώματα μπορούν πράγματι να επηρεάσουν τη γήρανση και το προσδόκιμο ζωής.
Πάρτε αυτό το χάπι, τη σκόνη ή το έγχυμα και θα ζήσετε περισσότερο — τουλάχιστον, αυτό θα σας πουν οι influencers. Κάποιοι προτείνουν επίσης να τα συνδυάσετε με ένα «πλάνο μακροζωίας». Όμως, όσο υπέροχο κι αν θα ήταν αν η πηγή της νεότητας ήταν διαθέσιμη στο διαδίκτυο ή στο τοπικό κατάστημα ευεξίας, δεν υπάρχει κανένα συμπλήρωμα που να έχει αποδειχθεί ότι παρατείνει τη ζωή.
Τα προβλήματα με τα συμπληρώματα μακροζωίας
Η γήρανση δεν είναι ασθένεια, αλλά μια σύνθετη, πολύπλευρη διαδικασία που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μείωση της λειτουργίας των μιτοχονδρίων — των μικροσκοπικών εργοστασίων παραγωγής ενέργειας μέσα στα κύτταρά σας — καθώς και άλλες διεργασίες. Ορισμένα συμπληρώματα στοχεύουν στην αντιμετώπιση αυτών των αλλαγών, ώστε το σώμα σας να λειτουργεί πιο κοντά στον τρόπο που λειτουργούσε στα νεότερα χρόνια σας. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης διάρκειας της ανθρώπινης ζωής, είναι συχνά δύσκολο να αποδειχθεί ότι πραγματικά αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.
Η τάση αυτή τη στιγμή στην ιατρική είναι η θεραπεία να γίνεται όσο το δυνατόν πιο εξατομικευμένη. Ένα παράδειγμα, όσον αφορά τα συμπληρώματα: Ορισμένες γενετικές παραλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μεταβολίζει ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όπως το φυλλικό οξύ. Για παράδειγμα, οι συχνές παραλλαγές στο γονίδιο MTHFR επηρεάζουν τον μεταβολισμό του φυλλικού οξέος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα άτομο δεν μπορεί να επεξεργαστεί το φυλλικό οξύ ή ότι χρειάζεται απαραίτητα διαφορετική μορφή του. Έτσι, ακόμη κι αν ένα συμπλήρωμα δείχνει πράγματι κάποια υπόσχεση στον γενικό πληθυσμό, το να γνωρίζετε αν είναι κατάλληλο για εσάς — και, αν ναι, ποιο είδος και σε ποια ποσότητα πρέπει να πάρετε — δεν είναι εύκολο.
Και επιπλέον, υπάρχει το γεγονός ότι τα συμπληρώματα δεν ρυθμίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείτε πάντα να είστε σίγουροι πως ένα προϊόν περιέχει τα σωστά συστατικά ή στις σωστές δοσολογίες. Μπορεί ακούσια να πάρετε μεγαλύτερη ποσότητα από αυτή που χρειάζεστε μιας δεδομένης ουσίας ή τόσο μικρή ποσότητα ώστε ουσιαστικά να σπαταλάτε τα χρήματά σας.
Τι είναι πιο σημαντικό για τη μακροζωία
Εν τω μεταξύ, άλλες τεχνικές που βασίζονται σε επιστημονικά στοιχεία μπορούν να σας βοηθήσουν να ζήσετε καλύτερα.
Η κίνηση είναι πραγματικά φάρμακο
Η άσκηση είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχουμε στη διάθεσή μας για την υγιή γήρανση και υπάρχουν πλέον ενδείξεις ότι μπορεί να επιβραδύνει ορισμένους δείκτες της βιολογικής γήρανσης. Τα 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας που συνιστώνται, ή 75 λεπτά αν η άσκηση είναι έντονη, αποτελούν έναν καλό εβδομαδιαίο στόχο. Αλλά δεν χρειάζεται να τα κάνετε όλα ταυτόχρονα — στην πραγματικότητα, η περισσότερη κίνηση κατά τη διάρκεια της ημέρας σάς επιτρέπει να αποκομίσετε τα οφέλη της άσκησης και να αντισταθμίσετε τους κινδύνους της καθιστικής ζωής, όπως το υψηλό σάκχαρο στο αίμα και η κακή διάθεση.
Η διατροφή έχει επίσης σημασία
Η έρευνα συνδέει μια ποικιλία διατροφικών προτύπων — συμπεριλαμβανομένης της μεσογειακής διατροφής — με τη μακροζωία. Μια νέα μελέτη στο Nature Communications διαπίστωσε ότι κανένα από αυτά δεν είναι ανώτερο όσον αφορά την επιβράδυνση της γήρανσης. Αντίθετα, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνέπεια στην τήρηση οποιουδήποτε υγιεινού διατροφικού πλάνου. Η καλύτερη επιλογή είναι να βρείτε ένα που να ταιριάζει στις προτιμήσεις σας. Η εστίαση σε περισσότερες ολόκληρες, μη επεξεργασμένες τροφές και λιγότερα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα είναι ένα καλό σημείο για να ξεκινήσετε.
Ο ύπνος παίζει σημαντικό ρολο
Ο ύπνος δίνει χρόνο στο σώμα σας να επιδιορθώσει τους κατεστραμμένους ιστούς, να ρυθμίσει ορμονικές λειτουργίες και να υποστηρίξει διαδικασίες απομάκρυνσης μεταβολικών αποβλήτων, διαδικασίες που υποστηρίζουν την υγιή γήρανση. Όταν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον εξέτασαν μια εθνική βάση δεδομένων, βρήκαν συσχέτιση μεταξύ ύπνου διάρκειας λιγότερο από επτά ώρες και μικρότερου προσδόκιμου ζωής, ακόμη και όταν έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ποσότητα σωματικής δραστηριότητας των ανθρώπων, σύμφωνα με αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο Sleep Advances. Σε μια άλλη πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature, έξι έως οκτώ ώρες ύπνου τη νύχτα συνδέθηκαν με λιγότερη βιολογική γήρανση σε μια ποικιλία οργάνων και συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου, του ανοσοποιητικού συστήματος και του ήπατος.
pexels
Συμπληρώματα που αξίζει να λάβετε υπόψη για την υγεία σας
Μόλις κατανοήσετε τα βασικά, τα συμπληρώματα μπορεί να σας βοηθήσουν να βελτιώσετε την υγεία σας. Αυτά που έχουν μελετηθεί ιδιαίτερα καλά περιλαμβάνουν:
Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Αυτά τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά παίζουν σημαντικό ρόλο στην υγεία της καρδιάς και έχουν μελετηθεί για τον πιθανό τους ρόλο στην υγεία του εγκεφάλου και στη διάθεση. Μια πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Current Developments in Nutrition διαπίστωσε ότι περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού των ΗΠΑ έχει χαμηλά επίπεδα. Ελέγξτε την ετικέτα στο πίσω μέρος της συσκευασίας, ώστε να γνωρίζετε πόσα EPA και DHA, τους δύο βασικούς τύπους ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, περιέχει το προϊόν που επιλέγετε.
Βιταμίνη D
Αυτή η ορμονική ουσία παίζει βασικό ρόλο στην υγεία των οστών, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και σε ορισμένες από τις μεταβολές που συμβαίνουν κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Και επειδή είμαστε – δικαίως- πιο προσεκτικοί σχετικά με την έκθεση στον ήλιο από τους προγόνους μας, πολλοί έχουν ανεπάρκεια.
Μαγνήσιο
Ακόμη και άτομα που δεν έχουν χαμηλά επίπεδα αυτού του μετάλλου μπορεί να διαπιστώσουν ότι η λήψη του βοηθά στη διάθεση, στον ύπνο και στον πόνο στους μύες και τις αρθρώσεις, μεταξύ άλλων συμπτωμάτων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μαγνησίου, καθένας από τους οποίους έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, γι’ αυτό μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με την καλύτερη μορφή για εσάς και τους στόχους υγείας σας.
Κρεατίνη
Κάποτε χρησιμοποιούνταν κυρίως στην κοινότητα του bodybuilding, όμως η κρεατίνη έχει εισέλθει στη μαζική αγορά τα τελευταία χρόνια, σε μεγάλο βαθμό επειδή μπορεί να σας βοηθήσει να διατηρήσετε τη μυϊκή μάζα που διαφορετικά μειώνεται με την ηλικία. Για τον σκοπό αυτό, είναι πιο αποτελεσματική όταν συνδυάζεται με προπόνηση αντίστασης. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η κρεατίνη μπορεί να έχει οφέλη για ορισμένες πτυχές της γνωστικής λειτουργίας, αν και τα δεδομένα είναι ακόμη περιορισμένα και χρειάζεται περισσότερη έρευνα.
Πώς να επιλέγετε και να χρησιμοποιείτε συμπληρώματα με σοφία
Αρχικά, μιλήστε με τον γιατρό σας. Ορισμένα συμπληρώματα δεν είναι κατάλληλα για άτομα με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας και άλλα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με συνταγογραφούμενα φάρμακα. Για παράδειγμα, η βιταμίνη Κ συμβάλλει στην πήξη του αίματος, επομένως μπορεί να επηρεάσει τη δράση των αντιπηκτικών. Ιδανικά, ο γιατρός σας θα ξεκινούσε παραγγέλνοντας εξετάσεις αίματος για να ελέγξει εκ των προτέρων τα επίπεδα σημαντικών θρεπτικών συστατικών, ώστε να γνωρίζετε εάν χρειάζεστε συμπλήρωμα και, αν ναι, σε ποια ποσότητα.
Στη συνέχεια, όταν ψωνίζετε, αναζητήστε μάρκες που διαθέτουν πιστοποίηση από τρίτο ανεξάρτητο οργανισμό. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες να κατασκευάζονται σε ένα καθαρό και ασφαλές περιβάλλον και ότι αυτό που υπάρχει στο μπουκάλι αντιστοιχεί σε αυτό που αναγράφεται στην ετικέτα. Εάν λαμβάνετε ήδη συμπληρώματα, συνιστώ να παίρνετε τα μπουκάλια μαζί σας στον ετήσιο έλεγχο, ώστε ο γιατρός σας να έχει μια πλήρη εικόνα του σχήματος που ακολουθείτε και να μπορεί να ελέγξει για αλληλεπιδράσεις και άλλα πιθανά προβλήματα.
Πώς να εντοπίσετε μια απάτη με συμπληρώματα διατροφής
Η αγορά συμπληρωμάτων διατροφής είναι μια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων. Όλοι ισχυρίζονται πόσο σπουδαίο είναι το προϊόν τους και θέλουν να βγάλουν χρήματα. Επομένως, είναι σοφό να είστε συνειδητοποιημένος καταναλωτής. Οποιοδήποτε χάπι ή φίλτρο που υπόσχεται ότι θα ζήσετε μέχρι τα 105 δεν αποτελεί ρεαλιστικό ισχυρισμό. Να είστε επίσης επιφυλακτικοί με ένα συμπλήρωμα που ισχυρίζεται ότι θεραπεύει σχεδόν κάθε πάθηση, αντί να περιγράφει μια πιο εστιασμένη, συγκεκριμένη ένδειξη, όπως καλύτερος ύπνος ή βελτιωμένη ενέργεια.
Επιπλέον, εξετάστε προσεκτικά οποιαδήποτε έρευνα υποβάθρου που μοιράζεται ένας κατασκευαστής συμπληρωμάτων διατροφής. Αν οι λεγόμενες «μελέτες» μοιάζουν περισσότερο με προσωπικές μαρτυρίες παρά με πειράματα που διεξάγονται από επιστήμονες, αυτό αποτελεί μεγάλο προειδοποιητικό σημάδι. Επίσης, να είστε επιφυλακτικοί αν κάνουν μεγάλα άλματα στη λογική. Για παράδειγμα, αν μια εταιρεία λέει ότι κάτι που φαίνεται αποτελεσματικό σε κύτταρα ή σε ζώα σίγουρα θα λειτουργήσει και στους ανθρώπους.
Ρίξτε μια γρήγορη ματιά και στο ποιος χρηματοδότησε τις μελέτες. Αν όλες φαίνεται να έχουν χρηματοδοτηθεί από την εταιρεία που κατασκευάζει το προϊόν, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα ψευδείς, αλλά μπορεί να είστε λίγο πιο επιφυλακτικοί απ’ ό,τι αν υπήρχαν και ανεξάρτητα χρηματοδοτούμενες δοκιμές.
Εν κατακλείδι, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει συνταγογραφούμενο φάρμακο ή συμπλήρωμα που να έχει αποδειχθεί ότι παρατείνει τη διάρκεια ζωής στους ανθρώπους. Ακόμη και όταν πρόκειται για τη διάρκεια ζωής, τα συμπληρώματα είναι ένα εργαλείο στην εργαλειοθήκη σας και δεν θα είναι αρκετά αποτελεσματικά ώστε να αντισταθμίσουν έναν κακό τρόπο ζωής. Δεν μπορείτε να αναπληρώσετε με συμπληρώματα μια κακή διατροφή ή την έλλειψη καλού ύπνου.