Τα συμπεράσματα της διήμερης Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες καταγράφουν κυρίως κατευθύνσεις και λιγότερο αποφάσεις. Οι εργασίες άρχισαν στις 10 το πρωί της Πέμπτης και ολοκληρώθηκαν το απόγευμα της Παρασκευής, όμως μόνο για τα συμπεράσματα της πρώτης ημέρας χρειάστηκαν περίπου 15 ώρες, καθώς δημοσιοποιήθηκαν τα ξημερώματα της Παρασκευής. Το εμπόδιο δεν ήταν τα μεγάλα θέματα αλλά οι λίγες γραμμές για την ενέργεια.
Διπλωμάτες περιέγραψαν χαοτικές συνομιλίες, με διάφορα συμβιβαστικά κείμενα ταυτόχρονα στο τραπέζι και πάνω από δώδεκα ώρες μόνο για ελάσσονες αλλαγές. Η συνέντευξη Τύπου της πρώτης ημέρας ακυρώθηκε. Οι ηγέτες αφιέρωσαν ολόκληρη ημέρα στη σύνταξη ενός τεχνικού κειμένου που, όπως ανέφερε αξιωματούχος, ουσιαστικά δεν φέρνει κανένα νέο μέτρο.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Τσέχος ομόλογός της Αντρέι Μπάμπις παρουσίασαν διαγράμματα για την αποβιομηχάνιση, σε συζήτηση τριών ωρών που διακόπηκε και ξανάρχισε. Φινλανδία, Δανία και Σουηδία προειδοποίησαν με επιστολή ότι κάθε αποδυνάμωση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS) υπονομεύει την προβλεψιμότητα των επενδύσεων. Ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης φέρεται μάλιστα να είπε στους υποστηρικτές της προθεσμίας του 2028 ότι «με το ETS2 θα χάσετε εκλογές». Ο ίδιος εκτίμησε ότι, λόγω της αβεβαιότητας στη διεθνή σκηνή, ο πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης κάθε τρία με τέσσερα χρόνια και όχι κάθε επτά. Η πρόταση, πάντως, δεν λαμβάνει υπόψη τον πενταετή εκλογικό κύκλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Από το πυκνό διήμερο κρατάμε τα παρακάτω, ως απαύγασμα των διαβουλεύσεων και του παρασκηνίου.
Ενέργεια
Οι 27 ζητούν συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Αναβολή υποχρεώσεων του Κανονισμού για το μεθάνιο, παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τα διυλιστήρια, εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης. Επιτάχυνση για το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς και επικαιροποίηση της εκτίμησης επιπτώσεων του ETS2, που τίθεται σε ισχύ το 2028. Το ETS διατηρεί ρητά τον ρόλο του ως σήμα τιμής. Ρώμη και Βίζεγκραντ γνώριζαν ότι δεν διαθέτουν ειδική πλειοψηφία για να ανοίξουν τους κανόνες, ο στόχος όμως ήταν το μήνυμα προς το εσωτερικό.
Ανταγωνιστικότητα και Κίνα
Προθεσμία έως το τέλος του 2026 για τρεις φακέλους, την απλοποίηση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, τη δέσμη ολοκλήρωσης και εποπτείας των αγορών και τη δέσμη για την αυτοκινητοβιομηχανία. Προτεραιότητα στο «28ο καθεστώς» του εταιρικού δικαίου, στον Νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας και στα δίκτυα. Περικοπή των υποχρεώσεων αναφοράς για τις ΜμΕ. Οι «παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες» είναι ο τρόπος να μην κατονομάζεται η Κίνα, με την οποία η ΕΕ έχει ετήσιο εμπορικό έλλειμμα περίπου € 360 δισ. Οι ηγέτες ζήτησαν νέα εργαλεία εμπορικής άμυνας, με ποσοστώσεις και δασμούς για χημικά και μηχανήματα, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προανήγγειλε μεγαλύτερη εργαλειοθήκη.
Προϋπολογισμός
Το διαπραγματευτικό πλαίσιο της Ιρλανδικής Προεδρίας, με περικοπές € 141 δισ., θεωρείται πλέον νεκρό. Ρόλο διαπραγματευτή αναλαμβάνει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, με έκτακτη Σύνοδο στις 26 Νοεμβρίου. Η λογική του κειμένου είναι συμφωνία μέσα στο 2026, νομοθετικές πράξεις το 2027 και χρηματοδότηση χωρίς διακοπή από τον Ιανουάριο του 2028. Δεσμευτική ημερομηνία πάντως δεν αναγράφεται.
Ουκρανία
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε επιπλέον € 70 δισ. για το 2027 και κοστολόγησε τον πόλεμο για την ίδια χρονιά στα € 155 δισ. Το αίτημα ανατρέπει την παραδοχή ότι το δάνειο των € 90 δισ. καλύπτει δύο έτη, και η αναφορά ξένισε πολλούς. Οι 27 παραπέμπουν σε νέα εκτίμηση της Επιτροπής και του ΔΝΤ. Αποδεσμεύονται € 6,6 δισ. από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Ειρήνης και χαιρετίζεται η 21η δέσμη κυρώσεων.
Ο πρόεδρος Ζελένσκι σημείωσε με νόημα ότι «αν η Ουκρανία χάσει τον πόλεμο, 20 εκατομμύρια Ουκρανοί πολίτες θα φύγουν για την Ευρώπη». Η φράση πιθανόν αποδίδει πραγματική εκτίμηση, ακούστηκε όμως και ως μέσο πίεσης.
Τα συμπεράσματα καταγράφουν ακόμη ότι στις 13 Οκτωβρίου άνοιξαν οι ομάδες κεφαλαίων 2 και 3 στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις Ουκρανίας και Μολδαβίας. Υπογραμμίζουν, επίσης, τη σημασία της παράτασης της προσωρινής προστασίας για όσους εκτοπίστηκαν από τον πόλεμο έως τις 4 Μαρτίου 2028, την οποία αποφάσισε το Συμβούλιο τον Ιούλιο.
Οι ηγέτες εξέφρασαν τη λύπη τους για την προσωρινή άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ, με τον Βούλγαρο πρωθυπουργό να διαφοροποιείται. Στο παρασκήνιο κυριάρχησε η κόντρα με τον Ντόναλντ Τραμπ, που χαρακτήρισε τον Ζελένσκι «πιο δύσκολο» συνομιλητή από τον Ρώσο πρόεδρο και ζήτησε εκλογές στην Ουκρανία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ δήλωσε «πλήρη αλληλεγγύη» μετά την πρώτη του διμερή συνάντηση με τον Ζελένσκι.
Άμυνα
Οι 27 προσυπογράφουν τα ευρήματα της πρώτης ετήσιας έκθεσης αμυντικής ετοιμότητας, με ορίζοντα το 2030. Ζητούν συμφωνία για τη στρατιωτική κινητικότητα έως το τέλος του έτους και εξετάζουν αυστηρότερες θεωρήσεις για Ρώσους υπηκόους και σχέδιο δράσης για τα drones. Η φράση της Συνόδου είναι ότι «οι ενέργειες της Ρωσίας δεν θα μείνουν αναπάντητες».
Μεταναστευτικό
Μόλις επτά γραμμές. Ζητείται από την Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για την ανάπτυξη ενός πλαισίου έκτακτης ανάγκης και για όλα τα είδη εργαλειοποίησης. Η Δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρέντρικσεν, ζήτησε να εξεταστεί τι γίνεται όταν μια χώρα κάνει «σχεδόν το ακριβώς αντίθετο», εννοώντας το σχέδιο του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για νομιμοποίηση 600.000 μεταναστών. Η πρόταση Ιταλίας, Δανίας και Πολωνίας για τα κίνητρα παράτυπης μετανάστευσης δεν πέρασε. Εκφράστηκε, όμως, αλληλεγγύη στην Ισπανία για τη Θέουτα.
Κύπρος, ΔΠΔ, ψηφιακά
Για την COP31 στην Αττάλεια,
Υπογραμμίζεται η σημασία για ίση συμμετοχή όλων των κρατών μελών με επίκληση της αρχής της αλληλεγγύης για τη συμμετοχή τους στη Διάσκεψη για το Περιβάλλον, που θα γίνειο στην Αττάλεια της Τουρκίας. Προηγήθηκαν ο αποκλεισμός της Κύπρου από προπαρασκευαστικές συναντήσεις.
Οι ηγέτες εκφράζουν τη λύπη τους για τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και έδωσαν εντολή στην Επιτροπή να προστατεύσει όσους το υπηρετούν.
Ακόμη ζήτησαν να τεθεί ελάχιστο όριο ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσω του EU KIDS Act. Συνεχίζεται η σύνταξη της συνθήκης προσχώρησης του Μαυροβουνίου.
Μέση Ανατολή
Για το Ιράν, εκφράζεται καταδίκη των επιθέσεων σε χώρες της περιοχής, ζητείται ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ χωρίς αλλαγή του καθεστώτος του, και δηλώνεται ότι δεν πρέπει να υπάρξει ποτέ πυρηνικό όπλο για την Τεχεράνη, αλλά πλήρης συνεργασία με τον ΔΟΑΕ.
Για την Υεμένη, καταδίκη των πληγμάτων των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας και ενίσχυση της επιχείρησης ASPIDES. Για τη Γάζα, υποστηρίζεται η λύση δύο κρατών, ανθρωπιστική πρόσβαση και μέσω του Θαλάσσιου Διαδρόμου της Κύπρου, εφαρμογή του ψηφίσματος 2803 με αφοπλισμό της Χαμάς και αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, χωρίς κανένα ρόλος για τη Χαμάς. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του για την ανακοινωθείσα αναβολή των παλαιστινιακών εκλογών. Καταδίκη της επέκτασης των εποικισμών και της βίας των εποίκων, απόσυρση του διαγωνισμού για την περιοχή E1 και προειδοποίηση προς τις εταιρείες.
Για τον Λίβανο, ζητείται πλήρης εφαρμογή του ψηφίσματος 1701, πλήρης αφοπλισμός της Χεζμπολάχ, σεβασμός της κυριαρχίας του Λιβάνου και αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. Στήριξη στις Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις, ώστε το κράτος να ελέγξει όλη την επικράτεια και να αποκτήσει το μονοπώλιο στην κατοχή όπλων. Χαιρετίζεται η σύσταση της Αποστολής Στήριξης της ΕΕ στον Λίβανο και τονίζεται η ανάγκη διεθνούς παρουσίας μετά την UNIFIL
Για τη Συρία, υποστηρίζεται η μετάβαση υπό συριακή ηγεσία και ο σεβασμός της εδαφικής της ακεραιότητας από όλους τους δρώντες, εσωτερικούς και εξωτερικούς, σύμφωνα με την UNCLOS.
Διεύρυνση και μεταρρυθμίσεις
Η διεύρυνση εκλαμβάνεται ως γεωστρατηγική επένδυση, με αναφορά στη Διακήρυξη της Γρανάδας. Υποψήφιες χώρες και Ένωση πρέπει να είναι έτοιμες τη στιγμή της προσχώρησης. Οι μεν οφείλουν να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, η δε σε εσωτερικές μεταρρυθμίσεις για την ικανότητά της να δρα. Η διαδικασία παραμένει αξιοκρατική. Το Συμβούλιο αναλαμβάνει να αναλύσει την ανακοίνωση της Επιτροπής με τον τίτλο «Προετοιμασία για μια διευρυμένη Ένωση». Συνεχίζεται η σύνταξη της συνθήκης προσχώρησης του Μαυροβουνίου. Η Ιρλανδική Προεδρία στοχεύει στο προσωρινό κλείσιμο των υπόλοιπων κεφαλαίων, υπό τον όρο των μεταρρυθμίσεων.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος