Μικροβίωμα και εντερικός φραγμός
Το εντερικό μικροβίωμα αποτελεί ένα δυναμικό οικοσύστημα.
Συμμετέχει, μεταξύ άλλων, στην πέψη, στην παραγωγή βιταμινών και λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου, στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην επικοινωνία μέσω του άξονα εντέρου–εγκεφάλου.
Παράλληλα, τα μικρόβια του εντέρου μπορούν να επηρεάζουν:
- τις στενές κυτταρικές συνδέσεις,
- τη σύνθεση και την αποδόμηση της βλέννας,
- το οξειδοαναγωγικό περιβάλλον,
- και την τοπική ανοσολογική λειτουργία.
Η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη.
Το μικροβίωμα μπορεί να επηρεάζει τον εντερικό φραγμό, αλλά και το ίδιο το εντερικό περιβάλλον επηρεάζει το ποια μικροβιακά είδη μπορούν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν.
Η ίδια η ανασκόπηση, ωστόσο, επισημαίνει ότι ο ρόλος του μικροβιώματος σε διάφορες παθήσεις συχνά υπερεκτιμάται και ότι τα δεδομένα χρειάζονται κριτική αξιολόγηση.
Τι συμβαίνει όταν διαταράσσεται η ρύθμιση του φραγμού;
Σε συνθήκες αυξημένης εντερικής διαπερατότητας, μικροβιακά συστατικά μπορεί να έρθουν σε μεγαλύτερη επαφή με κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Ένα από τα περισσότερο μελετημένα παραδείγματα είναι οι λιποπολυσακχαρίτες, συστατικά της εξωτερικής μεμβράνης ορισμένων βακτηρίων.
Η βιβλιογραφία περιγράφει μηχανισμούς μέσω των οποίων οι λιποπολυσακχαρίτες μπορούν να ενεργοποιούν υποδοχείς όπως ο TLR4 και στη συνέχεια μονοπάτια κυτταρικής σηματοδότησης που συνδέονται με τον NF-κB και την παραγωγή προφλεγμονωδών κυτταροκινών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε μεταβολή της εντερικής διαπερατότητας οδηγεί σε νόσο.
Σημαίνει ότι υπάρχει ένας βιολογικός μηχανισμός μέσω του οποίου η διαταραχή της λειτουργίας του φραγμού μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να συμμετέχει στη φλεγμονώδη σηματοδότηση.