Γιατί χρειάζονται συνεχή συντήρηση;
Τα μιτοχόνδρια λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει συνεχώς.
Οι ανάγκες ενός μυϊκού κυττάρου κατά τη διάρκεια της ανάπαυσης διαφέρουν από τις ανάγκες του κατά τη σωματική δραστηριότητα.
Αντίστοιχα, οι ενεργειακές απαιτήσεις ενός καρδιακού κυττάρου ή ενός νευρώνα καθορίζονται από τις ιδιαίτερες λειτουργίες του.
Κατά τη διάρκεια αυτών των διεργασιών, οι μιτοχονδριακές πρωτεΐνες, οι μεμβράνες και άλλα συστατικά τους μπορεί να υφίστανται μεταβολές ή βλάβες.
Αυτές οι μεταβολές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει νόσος.
Αποτελούν μέρος της διαρκούς λειτουργίας ενός ζωντανού κυττάρου.
Για να διατηρείται όμως η λειτουργική ισορροπία, χρειάζονται μηχανισμοί που:
αναγνωρίζουν τις βλάβες, επιδιορθώνουν ή αντικαθιστούν προβληματικά συστατικά και, όταν χρειάζεται, απομακρύνουν ολόκληρα μιτοχόνδρια.
Το σύνολο αυτών των διεργασιών ονομάζεται μιτοχονδριακός έλεγχος ποιότητας.
Πρόκειται για έναν φυσιολογικό μηχανισμό κυτταρικής συντήρησης.
Ο πρώτος μηχανισμός: η προστασία των πρωτεϊνών
Τα μιτοχόνδρια περιέχουν μεγάλο αριθμό πρωτεϊνών, οι οποίες πρέπει να έχουν τη σωστή δομή για να λειτουργούν.
Ορισμένες από αυτές συμμετέχουν στην παραγωγή ενέργειας.
Άλλες συμβάλλουν στη μεταφορά μορίων, στη διατήρηση των μεμβρανών και στη ρύθμιση διαφορετικών μεταβολικών αντιδράσεων.
Όταν μια πρωτεΐνη δεν αποκτά ή χάνει τη σωστή της δομή, μπορεί να επηρεαστεί η λειτουργία στην οποία συμμετέχει.
Τα κύτταρα διαθέτουν ειδικούς μηχανισμούς που βοηθούν τις πρωτεΐνες να αποκτήσουν τη σωστή μορφή τους.
Διαθέτουν επίσης ένζυμα που απομακρύνουν πρωτεΐνες οι οποίες δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν κατάλληλα.
Αυτή η διαδικασία αποτελεί μέρος της λεγόμενης πρωτεϊνικής ομοιόστασης.
Με απλά λόγια:
το κύτταρο δεν χρειάζεται μόνο να παράγει πρωτεΐνες. Χρειάζεται να διατηρεί και την ποιότητά τους.
Και η ίδια αρχή ισχύει για τις πρωτεΐνες των μιτοχονδρίων.
