Δεν είναι πάντα θέμα προσωπικότητας. Μερικές φράσεις, όμως, μπορούν να κάνουν μια συζήτηση επίπεδη, να κλείσουν την επικοινωνία και να απομακρύνουν τους ανθρώπους.
Το να είσαι «βαρετός» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχεις ενδιαφέροντα, χιούμορ ή προσωπικότητα. Άλλωστε, ο καθένας έχει διαφορετική αντίληψη για το τι είναι ενδιαφέρον και τι όχι. Υπάρχουν, όμως, ορισμένες συμπεριφορές στην καθημερινή επικοινωνία που μπορούν να κάνουν τους άλλους να νιώθουν ότι δεν υπάρχει χώρος για ουσιαστική συζήτηση, συναίσθημα ή ανταλλαγή απόψεων.
Και πολλές φορές αυτό φαίνεται μέσα από τις ίδιες τις φράσεις που χρησιμοποιούμε. Όταν κάποιος αποφεύγει συστηματικά τις βαθύτερες συζητήσεις, απορρίπτει τα συναισθήματα των άλλων ή αρνείται να βγει από τη ζώνη άνεσής του, μπορεί άθελά του να δημιουργεί απόσταση. Αν αναγνωρίζεις κάποια από τις παρακάτω εκφράσεις στον εαυτό σου, δεν σημαίνει ότι είσαι «βαρετός». Ίσως, όμως, είναι μια καλή αφορμή να δεις αν ο τρόπος που επικοινωνείς αφήνει χώρο και στους άλλους.
10 φράσεις που θα ακούσεις συνήθως από βαρετούς ανθρώπους
1. «Εγώ απλώς το λέω»
Η φράση «εγώ απλώς το λέω» μπορεί να ακούγεται αθώα, όμως συχνά χρησιμοποιείται για να αποφύγει κάποιος την ευθύνη για αυτό που μόλις είπε. Αντί να εξηγήσει γιατί έχει μια συγκεκριμένη άποψη ή να ακούσει την αντίδραση του άλλου, κλείνει ουσιαστικά τη συζήτηση.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην ίδια τη φράση, αλλά στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται. Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση χρειάζεται διάθεση για ανταλλαγή απόψεων. Όταν κάποιος πετάει ένα σχόλιο και στη συνέχεια αρνείται να το συζητήσει, η επικοινωνία σταματά πριν καν προλάβει να γίνει ουσιαστική.
Η διαφορά βρίσκεται στην περιέργεια. Οι άνθρωποι που κάνουν μια συζήτηση ενδιαφέρουσα δεν φοβούνται να εξηγήσουν τι σκέφτονται, αλλά ούτε και να ακούσουν μια διαφορετική άποψη.
2. «Έτσι είναι τα πράγματα»
Μερικές φορές η συγκεκριμένη φράση είναι απολύτως λογική. Όταν, όμως, γίνεται η μόνιμη απάντηση σε κάθε δύσκολη κατάσταση, μπορεί να δείχνει ότι κάποιος δεν θέλει να μπει στη διαδικασία να εξετάσει άλλες πιθανότητες. Μια διαφωνία, ένα πρόβλημα ή μια διαφορετική άποψη δεν χρειάζεται πάντα να καταλήγει σε σύγκρουση. Μπορεί, αντίθετα, να γίνει αφορμή για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Το «έτσι είναι» κλείνει αυτή την πόρτα.
Οι άνθρωποι που έχουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις συνήθως είναι πρόθυμοι να πουν «δεν το είχα σκεφτεί έτσι» ή «για πες μου περισσότερα». Δεν χρειάζεται να αλλάξουν γνώμη. Αρκεί να είναι ανοιχτοί στο ενδεχόμενο ότι υπάρχει και μια διαφορετική οπτική.
3. «Δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείς»
Η πρόθεση μπορεί να είναι καλή. Κάποιος θέλει να καθησυχάσει έναν φίλο ή έναν άνθρωπο που αγαπά. Όταν, όμως, η φράση χρησιμοποιείται για να ακυρώσει ένα συναίσθημα, το αποτέλεσμα είναι εντελώς διαφορετικό.
Αν κάποιος σου μιλά για έναν φόβο, μια απογοήτευση ή ένα πρόβλημα και η απάντηση είναι αμέσως «μην ανησυχείς», μπορεί να αισθανθεί ότι δεν τον ακούς πραγματικά. Δεν χρειάζεται πάντα να δίνουμε λύσεις. Μερικές φορές ο άλλος θέλει απλώς να νιώσει ότι τον καταλαβαίνουν.
Η ουσιαστική επικοινωνία απαιτεί ενσυναίσθηση. Ένα «καταλαβαίνω γιατί σε δυσκολεύει» μπορεί να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερη σύνδεση από μια γρήγορη διαβεβαίωση ότι «όλα θα πάνε καλά».
4. «Δεν έχει νόημα, όλα είναι μάταια»
Η απαισιοδοξία μπορεί να γίνει συνήθεια. Όταν κάποιος αντιμετωπίζει κάθε δυσκολία ως απόδειξη ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει, σταδιακά περιορίζει και τις δικές του επιλογές. Το «είναι μάταιο» μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας εύκολος τρόπος για να αποφύγουμε την προσπάθεια. Αν κάτι θεωρείται εξαρχής χαμένο, δεν χρειάζεται να ρισκάρουμε, να δοκιμάσουμε ή να απογοητευτούμε.
Το ίδιο, όμως, μπορεί να επηρεάσει και τους ανθρώπους γύρω μας. Η συνεχής αρνητικότητα κουράζει και μπορεί να κάνει ακόμη και μια απλή κατάσταση να μοιάζει πολύ πιο δύσκολη. Δεν χρειάζεται να είμαστε μονίμως αισιόδοξοι. Η διαφορά βρίσκεται στο αν αφήνουμε χώρο και στην πιθανότητα ότι κάτι μπορεί τελικά να πάει καλύτερα.
5. «Δεν με νοιάζει»
Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να προστατεύεις την ενέργειά σου και στο να δείχνεις αδιαφορία για τα πάντα. Το «δεν με νοιάζει» μπορεί να είναι ένας τρόπος να βάλεις όρια, αλλά μπορεί επίσης να γίνει μια εύκολη άμυνα απέναντι σε οτιδήποτε απαιτεί συναίσθημα ή συμμετοχή.
Σε μια ουσιαστική συζήτηση, η αδιαφορία δεν αφήνει πολλά περιθώρια για σύνδεση. Αν ο άλλος μοιράζεται κάτι σημαντικό και παίρνει ως απάντηση ότι «δεν σε νοιάζει», είναι πιθανό να σταματήσει να ανοίγεται. Το να έχουμε άποψη, να ενδιαφερόμαστε και να μπορούμε να δείξουμε ενσυναίσθηση δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με όλους. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πως αυτά που αισθάνονται οι άλλοι έχουν αξία, ακόμη κι όταν εμείς βλέπουμε τα πράγματα διαφορετικά.
6. «Με ακούς;»
Είναι οξύμωρο, αλλά η συγκεκριμένη φράση μπορεί να εμφανίζεται συχνά σε συζητήσεις όπου ο ένας μιλάει πολύ περισσότερο από τον άλλον. Η καλή επικοινωνία δεν είναι μονόλογος. Αν κάποιος μιλά συνεχώς για τον εαυτό του, αλλάζει θέμα χωρίς να ενδιαφερθεί για την απάντηση του συνομιλητή του και δεν κάνει ποτέ μια ερώτηση, είναι φυσικό η συζήτηση να χάνει τη δυναμική της.
Το να ακούμε πραγματικά είναι εξίσου σημαντικό με το να μιλάμε. Μια απλή ερώτηση όπως «εσύ τι πιστεύεις;» μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη ροή μιας συζήτησης. Άλλωστε, οι πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις δεν είναι απαραίτητα αυτές στις οποίες κάποιος λέει τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες. Είναι εκείνες στις οποίες και οι δύο άνθρωποι αισθάνονται ότι έχουν χώρο να συμμετέχουν.
7. «Δεν αισθάνομαι άνετα με αυτό»
Αυτή είναι ίσως η πιο ιδιαίτερη περίπτωση στη λίστα, γιατί το να εκφράζουμε ότι κάτι μας κάνει να νιώθουμε άβολα είναι απολύτως υγιές. Τα όρια είναι απαραίτητα και δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι που μας προκαλεί πραγματική δυσφορία μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε τους άλλους. Υπάρχει, όμως, διαφορά ανάμεσα στο «βάζω ένα όριο» και στο «αρνούμαι κάθε καινούργια εμπειρία».
Αν κάποιος αποφεύγει συστηματικά νέες γνωριμίες, δραστηριότητες, ταξίδια ή καταστάσεις μόνο και μόνο επειδή ξεφεύγουν από το γνώριμο, μπορεί σταδιακά να περιορίσει πολύ τη ζωή του. Η εξέλιξη δεν απαιτεί να κάνουμε συνεχώς πράγματα που μας τρομάζουν. Χρειάζεται, όμως, να αφήνουμε περιστασιακά μια μικρή πόρτα ανοιχτή στο καινούργιο.
8. «Μου το χρωστάς»
Οι σχέσεις δεν λειτουργούν σαν λογιστήριο. Όταν προσφέρουμε κάτι σε έναν άνθρωπο, μόνο και μόνο για να το χρησιμοποιήσουμε αργότερα ως «χρέος», η σχέση αποκτά μια συναλλακτική διάσταση. Φυσικά, είναι απολύτως φυσιολογικό να περιμένουμε αμοιβαιότητα από τους ανθρώπους που αγαπάμε. Όλοι θέλουμε να νιώθουμε ότι οι άλλοι είναι εκεί για εμάς, όπως είμαστε κι εμείς για εκείνους.
Όταν, όμως, κάθε πράξη καλοσύνης συνοδεύεται από την προσδοκία ανταλλάγματος, η σύνδεση χάνει τον αυθορμητισμό της. Η γενναιοδωρία δεν σημαίνει ότι πρέπει να δίνουμε τα πάντα στους άλλους. Σημαίνει ότι όταν επιλέγουμε να προσφέρουμε, δεν το κάνουμε αποκλειστικά για να αποκτήσουμε κάτι πίσω.
9. «Είμαι μια χαρά»
Και εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: το να πεις «είμαι καλά» δεν σημαίνει ότι κρύβεις απαραίτητα τα συναισθήματά σου. Μπορεί απλώς να μην είσαι έτοιμος να μιλήσεις. Όταν, όμως, η συγκεκριμένη φράση γίνεται μόνιμη απάντηση ακόμη και στους πιο κοντινούς ανθρώπους, μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματική απόσταση. Όσο περισσότερο αποφεύγουμε να μιλήσουμε για όσα αισθανόμαστε, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τους άλλους να μας καταλάβουν.
Η ευαλωτότητα δεν είναι αδυναμία. Το να πεις «δεν είμαι πολύ καλά σήμερα» ή «αυτό με στενοχώρησε» μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη οικειότητα από μια συνεχόμενη προσπάθεια να δείχνουμε ότι όλα είναι τέλεια. Δεν χρειάζεται, φυσικά, να μοιραζόμαστε τα πάντα με όλους. Η ουσία είναι να μπορούμε να είμαστε ειλικρινείς με τους ανθρώπους που εμπιστευόμαστε.
10. «Δεν έχω όρεξη»
Όλοι έχουμε ημέρες που δεν θέλουμε να κάνουμε απολύτως τίποτα. Και αυτό είναι φυσιολογικό. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η έλλειψη διάθεσης γίνεται μόνιμος λόγος για να αποφεύγουμε κάθε νέα εμπειρία. «Δεν έχω όρεξη να βγω», «δεν έχω όρεξη να γνωρίσω κόσμο», «δεν έχω όρεξη να το δοκιμάσω». Αν αυτές οι φράσεις επαναλαμβάνονται συνεχώς, η ζωή μπορεί να γίνει πολύ προβλέψιμη.
Δεν χρειάζεται να πιέζουμε τον εαυτό μας να είναι κοινωνικός ή δραστήριος κάθε μέρα. Μερικές φορές, όμως, αξίζει να κάνουμε κάτι παρά την αρχική μας απροθυμία. Μια έξοδος που δεν ήθελες αρχικά μπορεί να εξελιχθεί σε μια υπέροχη βραδιά. Μια νέα γνωριμία μπορεί να αποδειχθεί σημαντική. Το απρόβλεπτο είναι συχνά εκεί όπου βρίσκονται οι πιο ενδιαφέρουσες εμπειρίες.