Σχεδόν 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα ζουν με σακχαρώδη διαβήτη, όμως το πιο ανησυχητικό είναι ότι μπορεί να έχεις τη νόσο χωρίς καν να το γνωρίζεις.
Μια πραγματική πρόκληση για τη δημόσια υγεία αποτελεί ο σακχαρώδης διαβήτης (διαβήτης τύπου 2), καθώς ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο στην Ελλάδα αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Περίπου 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι στη χώρα μας έχουν καταγεγραμμένο σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ για το 2025.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να εξελίσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς εμφανή συμπτώματα. Έτσι, αρκετοί άνθρωποι ενδέχεται να ζουν με τη νόσο χωρίς να το γνωρίζουν, χάνοντας πολύτιμο χρόνο για την έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου, η προσοχή στρέφεται στην πρόληψη, στην ενημέρωση και κυρίως στην αναγνώριση των προειδοποιητικών ενδείξεων μιας πάθησης που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές όταν παραμένει αρρύθμιστη.
Διαβήτης: Τα ελληνικά στοιχεία που προκαλούν ανησυχία
Ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη στην Ελλάδα αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Και οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί της έκτασης του προβλήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, που παρουσίασε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων – Σωματείων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), το 2025 οι άνθρωποι με καταγεγραμμένο διαβήτη στη χώρα μας έφτασαν τους 1.292.729, δηλαδή σχεδόν 1,3 εκατομμύρια.
Η αύξηση είναι αισθητή: το 2021 οι καταγεγραμμένοι ασθενείς ήταν περίπου 1,06 εκατομμύρια, ενώ μέσα σε τέσσερα χρόνια προστέθηκαν περισσότερα από 225.000 άτομα στις καταγραφές.Με απλά λόγια, περίπου το 12,3% του πληθυσμού αντιστοιχεί σε καταγεγραμμένα περιστατικά διαβήτη, με βάση τον ενδεικτικό υπολογισμό των διαθέσιμων στοιχείων. Το ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσοι άνθρωποι έχουν διαγνωστεί, αλλά και πόσοι μπορεί να έχουν τη νόσο χωρίς να το γνωρίζουν.
Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να εξελίσσεται αθόρυβα, χωρίς έντονα συμπτώματα, με αποτέλεσμα πολλοί να ανακαλύπτουν ότι έχουν αυξημένο σάκχαρο σε έναν τυχαίο αιματολογικό έλεγχο. Γι’ αυτό και οι προληπτικές εξετάσεις έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Γιατί ακόμη κι αν αισθανόμαστε καλά, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα λειτουργούν σωστά στον οργανισμό μας.
Ο διαβήτης τύπου 2: Η νόσος που μπορεί να κρύβεται για χρόνια
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί τη συχνότερη μορφή της νόσου. Χαρακτηρίζεται από διαταραχή στη δράση της ινσουλίνης και στην ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Το πρόβλημα είναι ότι η εμφάνισή του μπορεί να είναι σταδιακή. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα είναι τόσο ήπια ώστε να περνούν απαρατήρητα.
Ένας άνθρωπος μπορεί να συνεχίζει κανονικά την καθημερινότητά του, να εργάζεται, να αθλείται και να μην αντιλαμβάνεται ότι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα του είναι αυξημένα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παρατεταμένη υπεργλυκαιμία μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε ζωτικά όργανα και συστήματα του οργανισμού.
Shutterstock
Ποια είναι τα σιωπηλά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε;
Τα προειδοποιητικά συμπτώματα του διαβήτη δεν είναι πάντα έντονα. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που χρειάζονται διερεύνηση:
Έντονη δίψα: Η ανάγκη για συνεχή κατανάλωση νερού, ακόμη και χωρίς ιδιαίτερη σωματική δραστηριότητα.
Συχνή ούρηση: Η αυξημένη συχνότητα ούρησης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ανεξήγητη κόπωση: Το αίσθημα εξάντλησης, ακόμη και μετά από επαρκή ξεκούραση.
Αυξημένη πείνα: Η συνεχής αίσθηση πείνας, ακόμη και μετά το φαγητό.
Θολή όραση: Περιστασιακές αλλαγές στην καθαρότητα της όρασης.
Ανεξήγητη απώλεια βάρους: Η μείωση του σωματικού βάρους χωρίς αλλαγές στη διατροφή ή στη φυσική δραστηριότητα.
Μουδιάσματα και μυρμηγκιάσματα: Ιδιαίτερα στα χέρια και στα πόδια.
Συχνές λοιμώξεις: Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, μεταξύ άλλων στο δέρμα και στο ουροποιητικό σύστημα.
Πληγές που αργούν να επουλωθούν: Μικροτραυματισμοί που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να κλείσουν.
Το σημαντικότερο είναι ότι στον διαβήτη τύπου 2 μπορεί να μην εμφανιστεί κανένα από αυτά τα συμπτώματα. Γι’ αυτό η απουσία ενοχλήσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δεν πάσχει από τη νόσο.
Ποιοι βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο;
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Στους σημαντικότερους περιλαμβάνονται:
- Το αυξημένο σωματικό βάρος και ιδιαίτερα το κοιλιακό λίπος.
- Η καθιστική ζωή και η έλλειψη σωματικής άσκησης.
- Το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη.
- Η αυξημένη αρτηριακή πίεση.
- Οι διαταραχές των λιπιδίων και τα αυξημένα τριγλυκερίδια.
- Το ιστορικό διαβήτη κύησης.
- Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
- Η μεγαλύτερη ηλικία.
- Το ιστορικό προδιαβήτη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από ανθρώπους που έχουν περισσότερους από έναν παράγοντες κινδύνου.
Shutterstock
Τι επιπλοκές προκαλεί η καθυστερημένη διάγνωση;
Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν είναι απλώς μια πάθηση που σχετίζεται με αυξημένο σάκχαρο. Όταν δεν διαγιγνώσκεται έγκαιρα ή παραμένει αρρύθμιστος, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία. Μεταξύ των σοβαρότερων επιπλοκών είναι:
- Καρδιαγγειακά νοσήματα και αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος.
- Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.
- Χρόνια νεφρική νόσος και νεφρική ανεπάρκεια.
- Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια όρασης.
- Νευροπάθεια, με πόνο, απώλεια αισθητικότητας και μουδιάσματα.
- Διαβητικό πόδι, με σοβαρές λοιμώξεις και σε προχωρημένες περιπτώσεις ακρωτηριασμούς.
Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ρύθμιση του σακχάρου αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη μείωση του κινδύνου αυτών των επιπλοκών.
Η πρόληψη μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου
Παρότι δεν μπορούμε να τροποποιήσουμε παράγοντες όπως η ηλικία και η κληρονομικότητα, μπορούμε να παρέμβουμε σε σημαντικό μέρος του καθημερινού τρόπου ζωής μας.
Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν βασικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχει ο προληπτικός εργαστηριακός έλεγχος. Η μέτρηση της γλυκόζης αίματος και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), κατόπιν ιατρικής καθοδήγησης, μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό της νόσου ή του προδιαβήτη.
Άτομα με οικογενειακό ιστορικό, αυξημένο βάρος, υπέρταση ή άλλους παράγοντες κινδύνου θα πρέπει να συζητούν με τον γιατρό τους πότε χρειάζεται να υποβληθούν σε εξετάσεις.