Μικρές λεπτομέρειες στην καθημερινή μαγειρική και αποθήκευση των τροφίμων που μπορεί να κάνουν τη διαφορά για την ασφάλεια στην κουζίνα.
Η κουζίνα είναι ένας από τους χώρους του σπιτιού όπου κάνουμε καθημερινά δεκάδες πράγματα σχεδόν μηχανικά. Από το πού θα βάλουμε τα περισσεύματα μέχρι τον τρόπο που ξεπαγώνουμε το κρέας ή ζεσταίνουμε το φαγητό, πολλές από αυτές τις συνήθειες έχουν γίνει μέρος της ρουτίνας μας χωρίς να αναρωτιόμαστε αν είναι πραγματικά ασφαλείς. Κάποιες, όμως, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών ή να ενισχύσουν την έκθεση σε ουσίες που δεν θα θέλαμε να περνούν στα τρόφιμά μας. Οι παρακάτω συνήθειες είναι πιο συνηθισμένες απ’ όσο νομίζουμε και μερικές απλές αλλαγές μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα στην κουζίνα πιο ασφαλή.
9 συνήθειες στην κουζίνα που μπορεί να κρύβουν κινδύνους για την υγεία
Επαναθέρμανση σε πλαστικά δοχεία
Το ζέσταμα τροφίμων σε πλαστικά δοχεία στον φούρνο μικροκυμάτων μπορεί να απελευθερώσει μικροπλαστικά και νανοπλαστικά σε αυτό που πρόκειται να φάτε. Αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό μέσω της κατανάλωσης τροφίμων, αν και οι επιπτώσεις της έκθεσης στην ανθρώπινη υγεία δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά μπορεί να σχετίζεται με οξειδωτικό στρες, φλεγμονώδεις αντιδράσεις και διαταραχές του εντερικού φραγμού, όμως τα ευρήματα αυτά δεν μπορούν να μεταφερθούν άμεσα στον άνθρωπο. Ενώ χρειάζεται περισσότερη έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε γυάλινα ή κεραμικά σκεύη για να ξαναζεστάνετε φαγητό στον φούρνο μικροκυμάτων.
Γδαρμένα, θολά ή παραμορφωμένα πλαστικά δοχεία
Τα φθαρμένα και γρατσουνισμένα πλαστικά δοχεία απελευθερώνουν αισθητά περισσότερα μικροπλαστικά από τα νεότερα, επειδή η επιφάνειά τους έχει ήδη αρχίσει να φθείρεται. Εάν ένα δοχείο είναι θολό, λεκιασμένο, γρατσουνισμένο ή παραμορφωμένο, αποσύρετέ το και σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε γυάλινα, κεραμικά ή ανοξείδωτα δοχεία όταν το αντικαταστήσετε.
Ρίχνετε ζεστό φαγητό σε πλαστικό
Η θερμότητα μπορεί να αυξήσει τη μετανάστευση ορισμένων χημικών ουσιών από ορισμένα πλαστικά υλικά στα τρόφιμα, ανάλογα με το είδος του πλαστικού και τις συνθήκες χρήσης. Μεταξύ των ουσιών που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πλαστικά και υλικά συσκευασίας περιλαμβάνονται η BPA και ορισμένες φθαλικές ενώσεις, οι οποίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης επιστημονικής και ρυθμιστικής αξιολόγησης. Μπορεί επίσης να αυξηθεί η απελευθέρωση μικροπλαστικών στα τρόφιμα, όπως μπορεί να συμβεί όταν ξαναζεσταίνετε πλαστικό στον φούρνο μικροκυμάτων. Για ζεστά τρόφιμα, προτιμήστε γυάλινα ή ανοξείδωτα δοχεία ή ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή του πλαστικού δοχείου σχετικά με τη χρήση του με ζεστά τρόφιμα.
Αφήνετε τα περισσεύματα έξω για πολλή ώρα
Τα μαγειρεμένα τρόφιμα που αφήνονται σε θερμοκρασία δωματίου εισέρχονται στην επικίνδυνη ζώνη θερμοκρασίας (μεταξύ 4 και 60°C), όπου τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν γρήγορα και ο κίνδυνος τροφιμογενών ασθενειών αυξάνεται σημαντικά. Ψύξτε τα περισσεύματα εντός δύο ωρών ή εντός μίας ώρας εάν η θερμοκρασία είναι πάνω από 32°C.
pexels
Σφραγίζετε το φαγητό όσο είναι ακόμα ζεστό
Είναι δελεαστικό να κλείσετε το καπάκι ενός δοχείου αποθήκευσης και να βάλετε τα περισσεύματα αμέσως στο ψυγείο, όμως το σημαντικότερο είναι να ψυχθούν γρήγορα. Η τοποθέτηση μεγάλης ποσότητας ζεστού φαγητού σε ένα βαθύ δοχείο μπορεί να καθυστερήσει την ψύξη του κέντρου του, διατηρώντας το φαγητό στην επικίνδυνη ζώνη θερμοκρασίας για περισσότερο χρόνο. Απλώστε το φαγητό σε ρηχά δοχεία, σκεπάστε τα και βάλτε τα στο ψυγείο, ώστε να κρυώσουν γρήγορα. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να κρυώσει εντελώς το φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου πριν το βάλετε στο ψυγείο.
Δεν καθαρίζετε τα καπάκια των δοχείων
Αν έχετε παρατηρήσει ποτέ μαύρη σκόνη σφηνωμένη κατά μήκος του σιλικονούχου τμήματος των καπακιών των δοχείων σας, αυτό μπορεί να οφείλεται σε μούχλα. Οι δακτύλιοι σιλικόνης ή καουτσούκ που κάνουν τα δοχεία αεροστεγή είναι επίσης σημεία όπου μπορούν να κρυφτούν μούχλα και βακτήρια. Υπολείμματα τροφών και υγρασία συσσωρεύονται κάτω από τη σφράγιση, δημιουργώντας ένα σημείο όπου μπορούν εύκολα να πολλαπλασιαστούν βακτήρια. Το ίδιο ισχύει και για τον ελαστικό δακτύλιο στο μπλέντερ σας ή σε άλλες μικρές συσκευές κουζίνας. Βγάλτε τον δακτύλιο από το καπάκι, πλύνετέ τον ξεχωριστά και αφήστε και τα δύο κομμάτια να στεγνώσουν εντελώς πριν τα ξανασυνδέσετε.
Χρησιμοποιείτε μία σανίδα κοπής για τα πάντα
Το κόψιμο λαχανικών στην ίδια σανίδα που μόλις χρησιμοποιήσατε για το ωμό κοτόπουλο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών. Βακτήρια όπως η σαλμονέλα μπορούν να επιβιώσουν στις σανίδες κοπής και να εγκατασταθούν στις αυλακώσεις και τις γρατσουνιές τους. Για να την καθαρίσετε καλά, χρησιμοποιήστε ζεστό νερό με σαπούνι ή βάλτε τη στο πλυντήριο πιάτων, εφόσον είναι κατάλληλη για πλύσιμο στο πλυντήριο πιάτων. Είναι επίσης καλύτερο να χρησιμοποιείτε μία σανίδα για το ωμό κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά που πρόκειται να μαγειρευτούν και μια ξεχωριστή για τα λαχανικά, το ψωμί και οτιδήποτε δεν πρόκειται να μαγειρευτεί.
Αποψύχετε κρέας, πουλερικά ή ψάρια στον πάγκο
Αν και είναι δελεαστικό να αφήσετε το κρέας έξω για να ξεπαγώσει πιο γρήγορα, αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών. Η εξωτερική επιφάνεια του τροφίμου μπορεί να θερμανθεί πάνω από τους 4°C, εισερχόμενη στην επικίνδυνη ζώνη θερμοκρασίας, ακόμη κι αν το κέντρο παραμένει κατεψυγμένο. Αυτή είναι η στιγμή που τα βακτήρια μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα. Αντ’ αυτού, ακολουθήστε αυτές τις συμβουλές για την απόψυξη τροφίμων:
- Ψυγείο: Μεταφέρετε το τρόφιμο από την κατάψυξη στο ψυγείο περίπου 24 ώρες πριν χρειαστεί να το χρησιμοποιήσετε.
- Φούρνος μικροκυμάτων: Για να διατηρήσετε τα τρόφιμα σε ασφαλή θερμοκρασία, μαγειρέψτε το κρέας αμέσως μετά την απόψυξή του στον φούρνο μικροκυμάτων.
- Σε κρύο νερό: Βεβαιωθείτε ότι έχετε βυθίσει πλήρως το κρέας στο νερό και αλλάζετε το νερό κάθε 30 λεπτά.
Αποθηκεύετε ωμό κρέας στο πάνω ράφι
Το ωμό κρέας, ακόμη και σε σφραγισμένη συσκευασία, μπορεί να διαρρεύσει χυμούς που περιέχουν βακτήρια. Όταν αποθηκεύεται σε ένα πάνω ή μεσαίο ράφι, οι χυμοί του μπορεί να στάζουν πάνω στα τρόφιμα που βρίσκονται από κάτω, μεταδίδοντας παθογόνα, όπως η σαλμονέλα και η λιστέρια, σε άλλα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Κρατήστε το ωμό κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά στο κάτω ράφι, σφραγισμένα σε ένα δοχείο ή σε ένα πιάτο που να συγκρατεί τυχόν διαρροές.
Η ασφάλεια στην κουζίνα δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Μικρές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αποθηκεύετε, ζεσταίνετε, ξεπαγώνετε και προετοιμάζετε τα τρόφιμα μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών και, όπου είναι δυνατό, την έκθεση σε ανεπιθύμητες ουσίες. Από την επιλογή των κατάλληλων δοχείων και τη σωστή συντήρηση των τροφίμων μέχρι τον καθαρισμό των επιφανειών και τη σωστή απόψυξη, οι καθημερινές συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ασφάλειας των τροφίμων. Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά μερικές απλές και σταθερές πρακτικές που κάνουν την κουζίνα σας πιο ασφαλή