Σχεδόν 500 πλοία συγκεντρωμένα γύρω από ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη. Ελάχιστες διελεύσεις σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα. Και ένας λογαριασμός που συνεχίζει να μεγαλώνει για το παγκόσμιο εμπόριο.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στη διεθνή ναυτιλία, καθώς η αυξημένη συγκέντρωση πλοίων σε περιφερειακά αγκυροβόλια συνδυάζεται με περιορισμένη κυκλοφορία, επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και σημαντικές επιβαρύνσεις στο κόστος μεταφοράς.
Σύμφωνα με στοιχεία του Joint Maritime Information Center (JMIC), στις 25 Οκτωβρίου περίπου 492 πλοία βρίσκονταν συγκεντρωμένα σε αγκυροβόλια γύρω από τα Στενά. Ο αριθμός περιλαμβάνει πλοία σε διαφορετικές περιοχές και δεν σημαίνει ότι όλα περίμεναν αποκλειστικά άδεια διέλευσης.
Η κατάσταση παρέμενε ιδιαίτερα επιβαρυμένη και στις 29 Οκτωβρίου, χωρίς σαφείς ενδείξεις ουσιαστικής επιστροφής της κυκλοφορίας στα φυσιολογικά επίπεδα.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα πλοία παραμένουν στην περιοχή, αλλά πόσο κοστίζουν οι καθυστερήσεις και η αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία.
Οι διελεύσεις παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα
Πριν από την κρίση, τα Στενά του Ορμούζ εξυπηρετούσαν καθημερινά σημαντικό αριθμό εμπορικών πλοίων που μετέφεραν πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλα φορτία.
Το JMIC χρησιμοποιεί ως ιστορικό σημείο αναφοράς περίπου 138 διελεύσεις ημερησίως. Στο διάστημα 22–24 Οκτωβρίου κατέγραψε 101 διελεύσεις με αμερικανική υποστήριξη, σε μια προσπάθεια διατήρησης της ναυσιπλοΐας παρά τους κινδύνους ασφαλείας.
Τα νεότερα στοιχεία από ανεξάρτητες πλατφόρμες παρακολούθησης παρουσιάζουν ακόμη πιο περιορισμένη εικόνα για την εμπορική κυκλοφορία που καταγράφεται μέσω AIS.
Η πλατφόρμα hormuz.now κατέγραψε πέντε εμπορικές διελεύσεις στις 28 Οκτωβρίου, οκτώ στις 26 Οκτωβρίου και πέντε στις 27 Οκτωβρίου.
Οι καταγραφές αυτές χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθοδολογίες και δεν είναι απολύτως συγκρίσιμες με τις διελεύσεις υπό αμερικανικό συντονισμό. Συγκλίνουν, ωστόσο, σε ένα βασικό συμπέρασμα: η εμπορική κυκλοφορία παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα.
Πόσο κοστίζει μία ημέρα αναμονής;
Ένα εμπορικό πλοίο που παραμένει ακινητοποιημένο συνεχίζει να δημιουργεί λειτουργικά έξοδα.
Η μισθοδοσία του πληρώματος, η λειτουργία των συστημάτων, η ασφαλιστική κάλυψη και οι πιθανές συμβατικές επιβαρύνσεις δεν σταματούν επειδή το πλοίο βρίσκεται σε αναμονή.
Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο κόστος: το πλοίο δεν μπορεί να αξιοποιηθεί εγκαίρως για το επόμενο ταξίδι του.
Όταν μεγάλος αριθμός πλοίων καθυστερεί, περιορίζεται η διαθέσιμη μεταφορική χωρητικότητα και ενισχύεται η πίεση στους ναύλους.
Η κατάσταση έχει γίνει ιδιαίτερα αισθητή στην αγορά των μεγάλων δεξαμενόπλοιων μεταφοράς αργού πετρελαίου.
Σύμφωνα με το Reuters, μέσα στον Οκτώβριο οι ναύλοι για συγκεκριμένες μεταφορές με υπερδεξαμενόπλοια ξεπέρασαν ακόμη και το 1 εκατ. δολάρια ημερησίως, επίπεδα που αποτυπώνουν την ένταση στην αγορά.
Το ποσό δεν αντιπροσωπεύει το ημερήσιο κόστος αναμονής κάθε πλοίου ούτε αποτελεί ενιαία σημερινή τιμή ναύλωσης. Δείχνει, ωστόσο, πόσο ακριβή μπορεί να γίνει η εξασφάλιση μεταφορικής χωρητικότητας σε περιόδους αυξημένου κινδύνου.
Οι επιθέσεις ενισχύουν την αβεβαιότητα
Η συμφόρηση δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα περιορισμένης κυκλοφορίας.
Οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αποφάσεις πλοιοκτητών, ναυλωτών και ασφαλιστικών εταιρειών.
Στις 23 Οκτωβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι είχαν καταγραφεί 28 επιβεβαιωμένες ή αναφερόμενες επιθέσεις μέσα στον μήνα, σύμφωνα με στοιχεία του Washington Institute for Near East Policy.
Παράλληλα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) είχε καταγράψει έως τις 27 Οκτωβρίου 121 επιβεβαιωμένα περιστατικά στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής από την έναρξη της κρίσης, με 24 επιβεβαιωμένους θανάτους ναυτικών.
Οι αριθμοί αφορούν διαφορετικές περιόδους και γεωγραφικές καλύψεις, αλλά αποτυπώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, κάθε διέλευση απαιτεί πλέον σύνθετη αξιολόγηση κινδύνου, ασφαλιστικών όρων και επιχειρησιακής ασφάλειας.
Το πετρέλαιο υποχωρεί, αλλά ο κίνδυνος παραμένει
Μια νέα εξέλιξη στις 29 Οκτωβρίου ήταν η υποχώρηση των διεθνών τιμών πετρελαίου, καθώς αναζωπυρώθηκαν οι προσδοκίες για διπλωματική αποκλιμάκωση.
Το Brent διαμορφωνόταν περίπου στα 114,05 δολάρια το βαρέλι κατά την πρωινή συνεδρίαση, καταγράφοντας πτώση 1,1%.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας δεν σημαίνει ότι έχει αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία της ναυσιπλοΐας.
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις, οι δυσκολίες διέλευσης και οι υψηλές απαιτήσεις ασφαλείας εξακολουθούν να δημιουργούν αβεβαιότητα στις μεταφορές.
Για τους εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου, το κόστος δεν καθορίζεται μόνο από την τιμή του φορτίου. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι ναύλοι, η ασφάλιση, ο χρόνος παράδοσης και η δυνατότητα εξασφάλισης διαθέσιμων πλοίων.
Από τη ναυτιλία στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες
Οι συνέπειες της κρίσης δεν περιορίζονται στην αγορά ενέργειας.
Οι επιχειρήσεις που εξαρτώνται από διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στον προγραμματισμό παραδόσεων, στην εξασφάλιση διαθέσιμης χωρητικότητας και στον υπολογισμό του τελικού μεταφορικού κόστους.
Οι εξαγωγείς ενδέχεται να χρειαστεί να επαναδιαπραγματευθούν χρόνους παράδοσης, ενώ οι εισαγωγείς μπορεί να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες ανάγκες αποθεματοποίησης.
Παράλληλα, η αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών ή σημείων φόρτωσης μπορεί να αυξήσει την απόσταση και τη διάρκεια των ταξιδιών.
Σε μια διεθνή οικονομία όπου η προβλεψιμότητα αποτελεί βασικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας, οι καθυστερήσεις μπορούν να αποδειχθούν εξίσου επιβαρυντικές με την αύξηση των ναύλων.
Η ελληνική διάσταση: Ευκαιρίες και αυξημένοι κίνδυνοι
Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της ισχυρής παρουσίας της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς μεταφορές ενέργειας.
Οι ελληνικών συμφερόντων ναυτιλιακές επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας, πιθανές καθυστερήσεις και σημαντικές διακυμάνσεις των ναύλων.
Οι υψηλές τιμές ναύλωσης μπορούν να ενισχύσουν τα έσοδα συγκεκριμένων πλοιοκτητών, κυρίως όταν διαθέτουν πλοία που μπορούν να αξιοποιηθούν σε ιδιαίτερα επικερδείς ναυλώσεις.
Αυτό, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματα μεγαλύτερη κερδοφορία για όλους. Η τελική επίπτωση εξαρτάται από το είδος του πλοίου, τους όρους των συμβολαίων, τα ασφάλιστρα και την πραγματική έκθεση στον κίνδυνο.
Παράλληλα, η ελληνική οικονομία επηρεάζεται από το κόστος εισαγωγής ενέργειας και από πιθανές επιβαρύνσεις στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Γιατί η αποσυμφόρηση δεν θα είναι άμεση
Ακόμη και στην περίπτωση μιας διπλωματικής συμφωνίας, η επιστροφή της ναυσιπλοΐας στην κανονικότητα δεν θα είναι απαραίτητα γρήγορη.
Τα πλοία που έχουν συγκεντρωθεί σε αγκυροβόλια θα πρέπει να επανενταχθούν στα προγράμματα φόρτωσης, διέλευσης και εκφόρτωσης.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες θα χρειαστεί να επανεκτιμήσουν τον κίνδυνο, ενώ οι ναυλωτές θα πρέπει να προσαρμόσουν τα συμβόλαια και τα χρονοδιαγράμματά τους.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης αποτελεί επομένως εξίσου σημαντικό παράγοντα με την ίδια την επαναλειτουργία του θαλάσσιου περάσματος.
Το πραγματικό κόστος της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ δεν μετριέται μόνο στα πλοία που περιμένουν. Μετριέται στις παραδόσεις που καθυστερούν, στις εμπορικές συμφωνίες που επανατιμολογούνται και στην αβεβαιότητα που μεταφέρεται από μια θαλάσσια διαδρομή σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Πηγή: exportgreece.gr
The post Σχεδόν 500 πλοία στα Στενά του Ορμούζ: Η συμφόρηση επιμένει και το παγκόσμιο εμπόριο πληρώνει τον λογαριασμό first appeared on Portnet – Ειδήσεις Πειραιά.