Γράφει η Ελεάννα Βιριράκη
«Αυτά δεν είναι για εμένα, είναι για τους νέους». Αυτό ακούγαμε συχνά να λένε ηλικιωμένοι και ηλικιωμένες μέχρι πρόσφατα. Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη χρήση της τεχνολογίας από ηλικιωμένους, κυρίως για λόγους ψυχαγωγίας.
Η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει πολλές δυνατότητες στην τρίτη ηλικία. Όσοι γνωρίζουν να την αξιοποιούν ορθά έχουν πρόσβαση σε νέους τρόπους επικοινωνίας με μέλη της οικογένειάς τους που βρίσκονται μακριά, έχοντας τη δυνατότητα να τους μιλήσουν με βιντεοκλήση ή με μηδενική χρέωση ειδικά όταν βρίσκονται στο εξωτερικό, μέσω εφαρμογών επικοινωνίας και social media. Παράλληλα, η τεχνολογία αποτελεί σημαντική πηγή ψυχαγωγίας για την γ’ ηλικία και ιδιαίτερα για όσους δυσκολεύονται να βγαίνουν από το σπίτι. Για εκείνους, η τεχνολογία τους βοηθά να συμμετέχουν σε διαδικτυακές ομάδες με κοινά ενδιαφέροντα, να μοιράζονται τις εμπειρίες τους αλλά και να παίζουν διαδικτυακά παιχνίδια που ενισχύουν τη μνήμη και γενικότερα τη γνωστική λειτουργία. Τέλος, αποτελεί ευκαιρία για να αναζητήσουν παλιά τραγούδια και ταινίες ώστε να μοιραστούν αναμνήσεις με τους αγαπημένους τους. Φυσικά, για τους πιο γνώστες, σε όλα τα παραπάνω προστίθεται η διεκπεραίωση γραφειοκρατικών διαδικασιών για τις οποίες θα χρειαζόντουσαν μακρινές ή συνεχείς μετακινήσεις.
Από την άλλη, η έλλειψη γνώσεων και ο φόβος γύρω από τεχνολογικά και ψηφιακά θέματα συνεχίζει να υπάρχει, στερώντας στοιχειώδεις διευκολύνσεις από τους μεγαλύτερους ανθρώπους. Οι πιο συχνοί φόβοι γύρω από την τεχνολογία είναι ότι θα κάνουν τρομερά λάθη ή ότι θα χαλάσουν την συσκευή. Για τον λόγο αυτό, έχει μεγάλη σημασία η σταδιακή εξοικείωσή τους με την τεχνολογία, η βοήθεια από στενά φιλικά ή συγγενικά πρόσωπα αλλά και η συμμετοχή τους σε σεμινάρια για αρχάριους.
Σε αντίθεση με τον υπερβολικό φόβο, μια υγιής επιφυλακτικότητα είναι θεμιτή για όλες τις ηλικίες καθώς υπάρχουν αρκετοί κίνδυνοι στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον. Η προστασία προσωπικών στοιχείων και τραπεζικών λογαριασμών, οι ψευδείς ειδήσεις, το συνεχές αρνητικό περιεχόμενο που αυξάνει το στρες αλλά και οι ψεύτικες ιατρικές συμβουλές από χαρακτήρες AI απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Πέρα από την βασική χρήση των υπολογιστών λοιπόν, αξίζει η ενημέρωση γύρω από βασικά θέματα ασφάλειας, όπως η πληροφόρηση για τις απάτες, τα ψεύτικα emails, τα ύποπτα μηνύματα αλλά και η διαφύλαξη προσωπικών στοιχείων.
Ωστόσο, εντύπωση προκαλεί και ένα ακόμη στοιχείο: ο εθισμός στην τεχνολογία. Ενώ το βάρος πέφτει συνήθως στα παιδιά και στους εφήβους, οι χρήστες σε ηλικίες 60 και 70 ετών, έχουν επίσης τον κίνδυνο να εθιστούν στο διαδίκτυο. Οι άνθρωποι που γνώρισαν τις νέες τεχνολογίες στην ηλικία των 50 ετών, σήμερα συνεχίζουν να χρησιμοποιούν την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, όμως αθόρυβα αναπτύσσεται μια υπέρμετρη χρήση των οθονών, όπως τα tablets, τα βιντεοπαιχνίδια και τα κινητά. Σε σχέση με τους ανηλίκους, οι ηλικιωμένοι, είναι πιο εύκολο να εθιστούν αθόρυβα στην τεχνολογία υπό την έννοια ότι δεν έχουν κάποιον «μεγάλο» να τους ελέγχει όπως γίνεται (ή θα έπρεπε να γινόταν) με τους εφήβους.
Η τεχνολογία είναι για όλους και όχι μόνο προνόμιο των νέων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ψυχαγωγία, την ενημέρωση και την πρόσβαση σε υπηρεσίες που βελτιώνουν την καθημερινότητα. Η εξοικείωση με τη χρήση της τεχνολογίας δεν σημαίνει μόνο καθημερινή χρήση της αλλά και ενημέρωση για τους κινδύνους της.
Πηγές:
https://www.protagon.gr/themata/o-ethismos-stis-othones-xtypaei-kai-tin-triti-ilikia-44343243113
https://www.joveno.gr/blog/157-internet-and-the-elderly
https://www.grandmama.gr/a/497/hlikiwmenoi-kai-social-media-giati-oxi
https://www.who.int/publications/i/item/9789240017900?utm_source=chatgpt.com