Από το λεωφορείο και το μετρό μέχρι την τραπεζαρία και το γραφείο, αν επιλέγεις πάντα να κάθεσαι στην ίδια ακριβώς θέση, ήρθε η ώρα να μάθεις κάτι για τον εαυτό σου.
Αρκεί να παρατηρήσεις τι συμβαίνει στο οικογενειακό τραπέζι για να διαπιστώσεις ότι, συχνά, οι θέσεις μοιάζουν να είναι ήδη προκαθορισμένες. Ο καθένας κατευθύνεται σχεδόν αυτόματα στη γνώριμη θέση του, χωρίς να χρειάζεται να προηγηθεί κάποια συνεννόηση. Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στις αίθουσες διδασκαλίας, στους χώρους εργασίας, ακόμη και στο μαγαζί που πίνουμε τον καφέ μας.
Μπορεί η επιλογή να κάθεσαι πάντα στην ίδια θέση να μοιάζει με μια απλή καθημερινή συνήθεια, στην πραγματικότητα, όμως, αυτή η προτίμηση ενδέχεται να συνδέεται με τον τρόπο που ο εγκέφαλός μας διαχειρίζεται τις επιλογές, την ανάγκη για σταθερότητα και το αίσθημα ασφάλειας. Δεν είσαι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος που νιώθει άνετα με το να κάθεται συνεχώς στο ίδιο σημείο και υπάρχει επιστημονική εξήγηση.
Γιατί επιστρέφουμε ξανά και ξανά στην ίδια θέση;
Η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται, τουλάχιστον εν μέρει, στην ανάγκη μας να νιώθουμε οικεία. Όπως εξηγεί ο Δρ. Costa, σε σχετικό βίντεο που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο εγκέφαλος προτιμά καταστάσεις που ήδη γνωρίζει – με τον προμετωπιαίο φλοιό να συμμετέχει στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και στον σχεδιασμό της συμπεριφοράς μας.
Ακόμη και μια φαινομενικά ασήμαντη επιλογή, όπως το πού θα καθίσουμε, απαιτεί μια μικρή νοητική επεξεργασία. Όταν, λοιπόν, επιλέγουμε σταθερά το ίδιο σημείο, αυτή η απόφαση γίνεται σταδιακά αυτόματη. Δεν χρειάζεται να εξετάσουμε ξανά τις διαθέσιμες επιλογές μας ούτε να σκεφτούμε ποια θέση μας εξυπηρετεί καλύτερα.
Με αυτόν τον τρόπο, μια γνώριμη συνήθεια μπορεί να περιορίζει την καθημερινή νοητική επιβάρυνση και να μας προσφέρει μια αίσθηση οικειότητας. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η επιστροφή σε ένα γνώριμο σημείο μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας, ιδιαίτερα όταν η υπόλοιπη ημέρα μας είναι γεμάτη απρόβλεπτες καταστάσεις.
@dr.costa_dpt Why do we sit in the same spot?🤔 #brain #neuroscience #science #didyouknow #fyp ♬ original sound – Dr. Costa, PT, DPT
Τι αποκαλύπτει η αγαπημένη σου θέση για την προσωπικότητά σου;
Η σταθερή επιλογή μιας θέσης μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αντανακλά και την ανάγκη μας να έχουμε μια ρουτίνα. Σύμφωνα με μια διαφορετική προσέγγιση που παρουσιάζεται από τον λογαριασμό του Tik Tok, Therapy to the Point, η συνήθεια αυτή ενδέχεται να συνδέεται με την ανάγκη να οργανώνουμε την καθημερινότητά μας με συγκεκριμένο και οικείο τρόπο.
Για ορισμένους ανθρώπους, οι μικρές επαναλαμβανόμενες συνήθειες λειτουργούν σαν σημεία αναφοράς μέσα στην ημέρα. Το να γνωρίζουν πού θα καθίσουν, ποια διαδρομή θα ακολουθήσουν ή με ποια σειρά θα κάνουν ορισμένα πράγματα μπορεί να τους προσφέρει μια αίσθηση συνέχειας και σταθερότητας.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη πιθανή ερμηνεία. Η έντονη προσκόλληση σε μια συγκεκριμένη θέση ενδέχεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζεται με δυσκολία προσαρμογής σε αλλαγές ή με την προτίμηση για ό,τι είναι ήδη γνωστό. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι όποιος έχει μια αγαπημένη καρέκλα δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες. Μια μεμονωμένη συνήθεια δεν αρκεί για να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα για τον χαρακτήρα ή την ψυχολογική κατάσταση κάποιου.
@kyleinspires Consistent-seat people show 33% lower anxiety in their chosen position versus other seats #seating #habits #anxiety #safety #neuroscience ♬ original sound – Kyle Cox
Τι να κάνεις την επόμενη φορά που θα πας να κάτσεις στη θέση σου
Την επόμενη φορά που θα μπεις στο λεωφορείο, θα φτάσεις στο γραφείο ή θα καθίσεις στο τραπέζι με φίλους, παρατήρησε την πρώτη σου αντίδραση. Κατευθύνεσαι αυθόρμητα στο γνώριμο σημείο ή εξετάζεις τις επιλογές σου; Και, αν η συνηθισμένη σου θέση είναι κατειλημμένη, πόσο εύκολα επιλέγεις μια άλλη;
Δεν χρειάζεται να αναλύεις κάθε μικρή καθημερινή κίνηση ούτε να αναζητάς κρυφά νοήματα πίσω από κάθε συνήθεια. Ωστόσο, τέτοιες παρατηρήσεις μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τι μας προσφέρει η ρουτίνα και πόσο σημαντική είναι για εμάς η αίσθηση της προβλεψιμότητας.
Τελικά, η αγαπημένη σου θέση μπορεί να μην αποκαλύπτει κάποιο βαθύ μυστικό για την προσωπικότητά σου. Ίσως, απλώς, να είναι ένας εύκολος τρόπος να γλιτώνεις μια μικρή απόφαση μέσα στην ημέρα. Αν, όμως, διαπιστώσεις ότι δυσκολεύεσαι πραγματικά όταν κάποιος άλλος καταλαμβάνει το γνώριμο σημείο σου, ίσως αξίζει να αναρωτηθείς τι ακριβώς είναι αυτό που σου λείπει εκείνη τη στιγμή: η άνεση, η συνήθεια ή η αίσθηση ότι τα πράγματα βρίσκονται υπό τον έλεγχό σου;