Οι διελεύσεις από το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη κατέρρευσαν, αλλά οι εξαγωγές της Μέσης Ανατολής παραμένουν κοντά στα προπολεμικά επίπεδα. Αγωγοί, εναλλακτικά λιμάνια και μεταφορτώσεις στη θάλασσα επανασχεδιάζουν τον παγκόσμιο χάρτη του πετρελαίου.
Μόλις επτά εμπορικά πλοία μεταφοράς φορτίου καταγράφηκαν να διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ στις 6 Οκτωβρίου 2026, στον χαμηλότερο αριθμό από τις 23 Ιουλίου. Κι όμως, την ώρα που η ναυσιπλοΐα σε ένα από τα σημαντικότερα περάσματα του διεθνούς εμπορίου περιορίζεται δραματικά, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες της Μέσης Ανατολής καταφέρνουν να διατηρούν τις συνολικές εξαγωγές αργού κοντά στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Τα στοιχεία της Kpler, που δημοσιοποίησε το Reuters στις 8 Οκτωβρίου, αποκαλύπτουν μια εντυπωσιακή αναδιάρθρωση των ενεργειακών εφοδιαστικών αλυσίδων. Το πετρέλαιο εξακολουθεί να φτάνει στις διεθνείς αγορές, αλλά όχι απαραίτητα από τις διαδρομές που ακολουθούσε μέχρι πριν από λίγους μήνες.
Το Ορμούζ χάνει κίνηση, όχι όμως όλη την εξαγωγική του δραστηριότητα
Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία περνούσαν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ. Ανάμεσά τους δεξαμενόπλοια, πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, φορτηγά χύδην φορτίου και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνταν ποσότητες που αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με την Kpler, οι ποσότητες αργού που διέσχισαν το Ορμούζ μειώθηκαν κατά 27% σε σχέση με το υψηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια του πολέμου την προηγούμενη εβδομάδα, υποχωρώντας στα 10,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 74% των προπολεμικών ροών.
Η μείωση συνδέεται με την αναζωπύρωση των επιθέσεων εναντίον δεξαμενόπλοιων, οι οποίες έφτασαν την προηγούμενη εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδό τους από την έναρξη της σύγκρουσης.
Ωστόσο, η δραματική πτώση του αριθμού των πλοίων δεν σημαίνει ότι σταμάτησε αντίστοιχα και η μεταφορά πετρελαίου. Μέρος της διακίνησης πραγματοποιείται με διαφορετικές μεθόδους, ενώ υπάρχουν πλοία που κινούνται με απενεργοποιημένα συστήματα αυτόματου εντοπισμού, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη καταγραφή των διελεύσεων.
Η απάντηση βρίσκεται σε δύο άλλες εξόδους: Ερυθρά Θάλασσα και Κόλπος του Ομάν
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας βρίσκεται στις εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές.
Οι αποστολές αργού από τις ακτές του Κόλπου του Ομάν και την Ερυθρά Θάλασσα αυξήθηκαν στα 6,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Αυτή η αύξηση αντισταθμίζει σε σημαντικό βαθμό τις απώλειες από το Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία αξιοποιεί τον αγωγό East-West, που συνδέει τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εξάγει μεγάλες ποσότητες χωρίς να χρειάζεται να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Αντίστοιχα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο προς τη Φουτζάιρα, στον Κόλπο του Ομάν, έξω από το στενό.
Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ένα σύνθετο σύστημα μεταφορτώσεων στη θάλασσα. Πετρέλαιο μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια μέσω του Ορμούζ και στη συνέχεια μεταφορτώνεται σε άλλα πλοία, τα οποία αναλαμβάνουν το υπόλοιπο ταξίδι προς τις διεθνείς αγορές.
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: σύμφωνα με προηγούμενη ανάλυση της Kpler, τον Σεπτέμβριο περίπου το 40% των εξαγωγών αργού από τις χώρες του Κόλπου, εξαιρουμένου του Ιράν, πραγματοποιήθηκε χωρίς διέλευση από το Ορμούζ. Πριν από τον πόλεμο, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 17%.
Οι εξαγωγές συνεχίζονται, αλλά με πολύ μεγαλύτερο κόστος
Η προσαρμογή των παραγωγών αποδεικνύει ότι οι διεθνείς ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορούν να αναδιοργανωθούν ακόμη και κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η κρίση έχει ξεπεραστεί.
Οι εναλλακτικές διαδρομές απαιτούν πρόσθετες μεταφορές, μεγαλύτερη επιχειρησιακή οργάνωση και αυξημένο κόστος. Οι επιθέσεις εναντίον πλοίων διατηρούν υψηλά τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα ασφαλών διαδρομών ανεβάζει τις ναυτιλιακές χρεώσεις.
Ταυτόχρονα, η αποκατάσταση των εξαγωγών αργού δεν συνεπάγεται αντίστοιχη ομαλοποίηση στην αγορά των διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ, όπου οι διαταραχές παραμένουν σημαντικές.
Για τις διεθνείς αγορές, αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα: το πετρέλαιο μπορεί να υπάρχει και να εξάγεται, αλλά η μεταφορά του να παραμένει ακριβή, σύνθετη και επισφαλής.
Το πραγματικό διακύβευμα για το παγκόσμιο εμπόριο
Η περίπτωση του Ορμούζ δείχνει ότι η ανταγωνιστικότητα μιας εξαγωγικής οικονομίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο μπορεί να παράγει, αλλά και από το πόσες ασφαλείς επιλογές διαθέτει για να μεταφέρει τα προϊόντα της.
Οι αγωγοί, τα λιμάνια, οι δυνατότητες μεταφόρτωσης και η πρόσβαση σε διαφορετικές θαλάσσιες διαδρομές εξελίσσονται σε κρίσιμα εργαλεία οικονομικής ανθεκτικότητας.
Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο διεθνές εμπόριο, το μάθημα είναι ευρύτερο από την ενεργειακή αγορά. Η εξάρτηση από έναν και μόνο μεταφορικό διάδρομο μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγικό κίνδυνο, ανεξάρτητα από το πόσο αποτελεσματικός ή οικονομικός είναι σε συνθήκες ομαλότητας.
Το Ορμούζ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα σημεία του παγκόσμιου εμπορίου. Η κρίση όμως αποκαλύπτει ότι οι χώρες που διαθέτουν εναλλακτικές υποδομές μπορούν να συνεχίσουν να εξάγουν ακόμη και όταν η βασική τους εμπορική οδός βρίσκεται υπό απειλή.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που αφήνει πίσω της η κρίση: στο παγκόσμιο εμπόριο, δεν αρκεί πλέον να μπορείς να παράγεις και να πουλάς. Πρέπει να έχεις και εναλλακτικό δρόμο για να παραδώσεις.
exportgreece.gr
The post Μόλις 7 πλοία πέρασαν από το Ορμούζ. Πώς συνεχίζουν να εξάγονται εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου; first appeared on Portnet – Ειδήσεις Πειραιά.