Το νέο ντοκιμαντέρ «The Wolf in Winter» φωτίζει τη ζωή του Νόβακ Τζόκοβιτς πέρα από τα ρεκόρ, αποκαλύπτοντας τις κρυφές πτυχές της πορείας του.
Ο Νόβακ Τζόκοβιτς έχει περάσει πλέον στην ιστορία ως ένας από τους κορυφαίους τενίστες όλων των εποχών. Οι αριθμοί, άλλωστε, είναι αμείλικτοι. Έχει παραμείνει στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης για 428 εβδομάδες, περισσότερες από οποιονδήποτε άλλο τενίστα, ενώ έχει κατακτήσει 24 τίτλους Grand Slam στο μονό. Στη συλλογή του υπάρχει επίσης ένα ολυμπιακό χρυσό μετάλλιο.
Πίσω, όμως, από τα τρόπαια, τα ρεκόρ και τις αμέτρητες νίκες υπάρχει ένας άνθρωπος με μια ιστορία γεμάτη αντιθέσεις. Ένα παιδί που μεγάλωσε μέσα στον πόλεμο, ένας αθλητής που χρειάστηκε να παλέψει για να κερδίσει τη θέση του ανάμεσα στον Ρότζερ Φέντερερ και τον Ράφαελ Ναδάλ και, σήμερα, ένας 39χρονος πρωταθλητής που εξακολουθεί να αγωνίζεται στο υψηλότερο επίπεδο, ενώ όλοι γύρω του αναρωτιούνται πότε θα έρθει το τέλος.
Αυτή ακριβώς την πλευρά του επιχειρεί να φωτίσει το νέο ντοκιμαντέρ «The Wolf in Winter», σε σκηνοθεσία του Τζέισον Χέιχιρ, που είναι διαθέσιμο στο Prime Video. Ο δημιουργός του μίλησε στο Variety για τη διαδικασία πίσω από την ταινία και εξήγησε γιατί ο Τζόκοβιτς παραμένει ένας από τους πιο συναρπαστικούς χαρακτήρες στον παγκόσμιο αθλητισμό.
Ο Τζόκοβιτς εμφανίστηκε στη μεγάλη σκηνή σε μια εποχή κατά την οποία το τένις έμοιαζε να ανήκει αποκλειστικά στον Φέντερερ και τον Ναδάλ. Κατέκτησε το πρώτο του Grand Slam το 2008 στο Australian Open, επικρατώντας του Φέντερερ, και λίγα χρόνια αργότερα, το 2011, νίκησε τον Ναδάλ και ανέβηκε για πρώτη φορά στο Νο1 της παγκόσμιας κατάταξης μετά την κατάκτηση του Wimbledon.
Κάπως έτσι γεννήθηκε η περίφημη τριάδα των «Big Three». Τρεις αθλητές που για περισσότερο από μία δεκαετία μονοπώλησαν τους σημαντικότερους τίτλους και δημιούργησαν μία από τις μεγαλύτερες αντιπαλότητες στην ιστορία του αθλητισμού.
Ο Τζέισον Χέιχιρ θεωρεί ότι το γεγονός πως ο Σέρβος δεν ήταν εξαρχής μέρος αυτής της «παρέας» αποτέλεσε σημαντικό καύσιμο για την καριέρα του.
«Δεν είχε προσκληθεί στο πάρτι τους», εξηγεί ο σκηνοθέτης. Ο Φέντερερ και ο Ναδάλ ήταν οι δύο αγαπημένοι σταρ του τένις, με τεράστια δημοτικότητα και μια σχεδόν τέλεια αντιπαλότητα. Και τότε εμφανίστηκε ένας αθλητής από μια χώρα που είχε βιώσει πόλεμο, με ένα όνομα που πολλοί δυσκολεύονταν να προφέρουν.
Η ανάγκη του να αποδείξει ότι ανήκει στην κορυφή, σύμφωνα με τον Χέιχιρ, μετατράπηκε σταδιακά σε μία από τις μεγαλύτερες κινητήριες δυνάμεις της καριέρας του.
Τα παιδικά χρόνια μέσα στον πόλεμο
Το ντοκιμαντέρ δεν επιχειρεί να αφηγηθεί ολόκληρη τη ζωή του Τζόκοβιτς. Αντίθετα, επικεντρώνεται στο κρίσιμο σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα. Για να κατανοήσει όμως κανείς τη συμπεριφορά και την ψυχολογία του αθλητή, είναι απαραίτητο να γνωρίζει το παρελθόν του.
Ο Τζόκοβιτς μεγάλωσε στο Βελιγράδι κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών. Ως παιδί, αναγκαζόταν μαζί με την οικογένειά του να καταφεύγει στο υπόγειο της πολυκατοικίας του για να προστατευτεί από τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ και τις βόμβες.
Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, οι εμπειρίες αυτές δεν αποτελούν απλώς ένα κομμάτι του παρελθόντος του, αλλά εξακολουθούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά μέσα στο γήπεδο.
Τα ξεσπάσματα, ο θυμός, η ένταση και το πάθος που πολλές φορές έχουν γίνει αντικείμενο κριτικής φαίνεται πως συνδέονται, τουλάχιστον εν μέρει, με τραύματα που δημιουργήθηκαν πολύ νωρίς στη ζωή του.
Και αυτή η δύσκολη παιδική ηλικία ίσως εξηγεί και ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του: την ανθεκτικότητά του.
Ο Χέιχιρ παρομοιάζει τον Τζόκοβιτς με έναν πυγμάχο που χρειάζεται να δεχτεί πρώτα το χτύπημα για να αποδώσει στο μέγιστο.
«Όταν βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο, τότε λάμπει», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ανάγκη να βρίσκεται υπό πίεση, να αντιμετωπίζει αντιξοότητες και να αναγκάζεται να ξεπεράσει τα όριά του φαίνεται να αποτελεί κεντρικό στοιχείο της αθλητικής του ταυτότητας.
Αυτό, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, εξηγεί και σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν οι τεράστιες μονομαχίες του με τον Φέντερερ και τον Ναδάλ. Δεν ήθελε απλώς να τους φτάσει. Ήθελε να τους ξεπεράσει.
Και τελικά το κατάφερε, τουλάχιστον σε επίπεδο αριθμών, με 24 Grand Slam τίτλους, έναν αριθμό που τον τοποθετεί στην κορυφή της σχετικής λίστας στο ανδρικό τένις.
Η γυναίκα πίσω από τον πρωταθλητή
Ιδιαίτερη θέση στο ντοκιμαντέρ έχει και η σύζυγός του, Γελένα Τζόκοβιτς. Ο Χέιχιρ εξηγεί ότι η παρουσία της δεν ήταν τυχαία, καθώς τη θεωρεί έναν από τους σημαντικότερους ανθρώπους στη ζωή του αθλητή.
«Είναι ο βράχος του», σημειώνει, περιγράφοντάς την ως έναν άνθρωπο που τον υπερασπίζεται με μεγαλύτερη ένταση από οποιονδήποτε άλλον.
Η σχέση τους αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στο πλαίσιο του βασικού ερωτήματος του ντοκιμαντέρ: Μπορεί ένας άνθρωπος να είναι ταυτόχρονα ο καλύτερος αθλητής και ο καλύτερος πατέρας;
Ο σκηνοθέτης υπογραμμίζει ότι η οικογένεια έχει για τον Σέρβο πρωταθλητή μεγαλύτερη σημασία από οτιδήποτε άλλο. Και παρότι ο ίδιος αγαπά το τένις όσο λίγοι αθλητές έχουν αγαπήσει ποτέ ένα άθλημα, η αγάπη του για την οικογένειά του φαίνεται να είναι ακόμη ισχυρότερη.
«Πότε θα αποσυρθεί;»
Ένα από τα πιο δύσκολα θέματα που χρειάστηκε να αντιμετωπίσει η παραγωγή ήταν η πιθανότητα αποχώρησης του Τζόκοβιτς από την ενεργό δράση.
Ο ίδιος φαίνεται να έχει κουραστεί να απαντά στην ίδια ερώτηση. Και είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί. Αν κάποιος έβλεπε έναν αθλητή με τα δικά του στατιστικά χωρίς να γνωρίζει την ηλικία του, πιθανότατα δεν θα σκεφτόταν καν την αποχώρηση.
Όμως ο Τζόκοβιτς είναι 39 ετών. Και αυτόματα η ερώτηση επιστρέφει: πόσο ακόμη μπορεί να συνεχίσει;
Ο Χέιχιρ υποστηρίζει ότι η συνεχής συζήτηση για το τέλος της καριέρας του θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κομπλιμέντο. Δεν τίθεται επειδή ο κόσμος θεωρεί ότι έχει πάψει να είναι κορυφαίος. Ακριβώς το αντίθετο. Τίθεται επειδή είναι εντυπωσιακό ότι εξακολουθεί να αγωνίζεται σε αυτό το επίπεδο.
Δεν θέλει απαραίτητα να τον αγαπούν – θέλει να τον καταλαβαίνουν
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα παρατήρηση του σκηνοθέτη αφορά την εικόνα του Τζόκοβιτς ως ενός από τους πιο πολωτικούς αθλητές.
Ο Σέρβος έχει εκατομμύρια θαυμαστές, αλλά και αρκετούς επικριτές. Οι έντονες αντιδράσεις του, οι συγκρούσεις του με το κοινό και η γενικότερη προσωπικότητά του έχουν συχνά δημιουργήσει αντιπαραθέσεις.
Για τον Χέιχιρ, όμως, ο Τζόκοβιτς δεν ενδιαφέρεται τόσο να τον αγαπούν όσο να τον καταλαβαίνουν.
Θέλει, όπως εξηγεί ο σκηνοθέτης, ο κόσμος να γνωρίζει από πού προέρχεται, τι έχει βιώσει και γιατί αντιδρά με τον τρόπο που αντιδρά. Από εκεί και πέρα, ο καθένας μπορεί να αποφασίσει αν τον αγαπά ή τον αντιπαθεί.