Εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι οι εικονικές κλινικές δοκιμές μπορούν να εντοπίσουν εγκαίρως ποια πειραματικά φάρμακα έχουν αυξημένες πιθανότητες αποτυχίας. Παρά τις τεράστιες επενδύσεις, το ποσοστό επιτυχίας των υποψήφιων φαρμάκων παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο εδώ και δεκαετίες. Η παγκόσμια βιοφαρμακευτική βιομηχανία δαπανά περίπου 140 δισ. δολάρια τον χρόνο για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, ωστόσο μόλις περίπου το 12% των υποψήφιων φαρμάκων λαμβάνει τελικά κανονιστική έγκριση.
Νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, όπως η BioinvestGPT, και άλλες εταιρείες του κλάδου, αναφέρουν ότι συνεργάζονται με φαρμακευτικές εταιρείες για τη δημιουργία εικονικών κλινικών δοκιμών. Στόχος είναι να αυξηθούν οι πιθανότητες οι πειραματικές θεραπείες να αποδειχθούν ασφαλείς και αποτελεσματικές προτού περάσουν στις παραδοσιακές και ιδιαίτερα δαπανηρές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Καθώς τα εργαλεία AI γίνονται ολοένα καλύτερα στον εντοπισμό κλινικών κινδύνων, οι υποστηρικτές τους εκτιμούν ότι οι απρόβλεπτες αποτυχίες στις κλινικές δοκιμές θα μπορούσαν να περιοριστούν.
Από τα εργαστήρια στις εικονικές κλινικές δοκιμές
Οι παραδοσιακές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους ξεκινούν με μικρές μελέτες Φάσης 1, οι οποίες επικεντρώνονται στην ασφάλεια, ακολουθούν οι μελέτες Φάσης 2 και στη συνέχεια οι μεγάλες μελέτες Φάσης 3, που απαιτούνται από τις ρυθμιστικές αρχές για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ενός φαρμάκου.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει χρόνια, ενώ ορισμένες προσομοιώσεις με τη χρήση AI ολοκληρώνονται σε διάστημα ενός μήνα ή και λιγότερο.
«Δεν θα πρέπει να αναρωτιόμαστε μόνο πώς θα διεξάγουμε τις δοκιμές γρηγορότερα. Θα πρέπει να αναρωτηθούμε πώς μπορούμε να πραγματοποιούμε λιγότερες δοκιμές που είναι πιθανό να αποτύχουν», δήλωσε ο Φρανσίσκο Μπέκα, επικεφαλής ιατρός της QuantHealth, πλατφόρμας προσομοίωσης κλινικών δοκιμών με τη χρήση AI, με έδρα το Τελ Αβίβ.
Οι επενδύσεις στην ανακάλυψη φαρμάκων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης ανήλθαν σε 8,4 δισ. δολάρια το 2025, υπερδιπλάσιος αριθμός σε σχέση με το 2023, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της McKinsey. Η έκθεση επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι επενδύσεις εξακολουθούν να επικεντρώνονται στους τομείς όπου η τεχνολογία είναι σήμερα πιο αποτελεσματική, όπως ο σχεδιασμός μορίων, και όχι στην απόδειξη της αποτελεσματικότητας ενός φαρμάκου μέσω μακροχρόνιων κλινικών δοκιμών.
Πέντε επιτυχημένες προβλέψεις σε έξι κλινικές δοκιμές
Οι αμερικανικές υγειονομικές ρυθμιστικές αρχές ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα πρωτοβουλίες με στόχο την επιτάχυνση των κλινικών δοκιμών. Εφόσον αποδώσουν, οι προσπάθειες αυτές θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην ανάπτυξη φαρμάκων, σύμφωνα με ομοσπονδιακό αξιωματούχο στον τομέα της υγείας.
Μέχρι σήμερα, οι προβλέψεις της εταιρείας έχουν επιβεβαιωθεί στις πέντε από τις έξι κλινικές δοκιμές που αξιολόγησε. Η πλατφόρμα χρησιμοποιεί δεδομένα αλληλούχισης DNA για να δημιουργήσει ένα μοντέλο του ανθρώπινου οργανισμού που αντιστοιχεί στα συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας μιας κλινικής δοκιμής και στη συνέχεια πραγματοποιεί μια εικονική δοκιμή χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο του υπό εξέταση φαρμάκου.
«Μπορούμε να εντοπίσουμε τον λόγο για τον οποίο ένα φάρμακο είναι αποτελεσματικό και ασφαλές και, σε πολλές περιπτώσεις, γιατί δεν είναι», δήλωσε ο συνιδρυτής της BioinvestGPT, Μπράγκι Λόβετρού.
Ωστόσο, οι προσομοιώσεις της τεχνητήςνοημοσύνης δεν είναι αλάνθαστες.
Θα μπορούσε η τεχνητή νοημοσύνη να περιορίσει τις κλινικές δοκιμές;
Ο Μπέκα και άλλοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους θα εξακολουθήσουν να είναι απαραίτητες. Παράλληλα, όμως, θεωρούν ότι οι προσομοιώσεις με τη χρήση AI μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες κατά την αξιολόγηση πειραματικών φαρμάκων.
«Είναι ακόμη δεοντολογικά αποδεκτό το 2026 να υποβάλλουμε ασθενείς σε μια κλινική δοκιμή που κατά πάσα πιθανότητα θα αποτύχει;» διερωτήθηκε ο Μπέκα.
«Με την πρόοδο αυτής της τεχνολογίας, το 2027, το 2028 ή το 2029, πιθανότατα η απάντηση θα είναι ότι κάτι τέτοιο δεν θα είναι πλέον αποδεκτό», κατέληξε.
Πηγή: Independent
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος