Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να εξελίσσεται σταδιακά και τα συμπτώματά της να αποδίδονται εύκολα στην κούραση, το άγχος ή τον κακό ύπνο.
Σίδηρος. Τον γνωρίζετε ως μέταλλο – ίσως το μάθατε για πρώτη φορά απομνημονεύοντας τον περιοδικό πίνακα στο μάθημα χημείας του λυκείου – αλλά ξέρατε ότι είναι επίσης ένα απαραίτητο μέταλλο που χρειάζεται το σώμα σας για να λειτουργήσει; Το σώμα σας χρησιμοποιεί τον σίδηρο για να παράγει αιμοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη στα ερυθρά αιμοσφαίρια που μεταφέρει οξυγόνο σε όλο το σώμα, και μυοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που παρέχει οξυγόνο στους μύες σας. Και όταν δεν λαμβάνετε αρκετό σίδηρο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αρκετά δυσάρεστα συμπτώματα, από κόπωση και μυϊκή αδυναμία έως πονοκεφάλους και δύσπνοια.
Η έλλειψη σιδήρου αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε όλο τον κόσμο. Η απόλυτη έλλειψη σιδήρου — που ορίζεται ως χαμηλά επίπεδα σιδήρου με ή χωρίς αναιμία — επηρεάζει περίπου 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η σιδηροπενική αναιμία, που ορίζεται ως χαμηλή αιμοσφαιρίνη λόγω χαμηλών επιπέδων σιδήρου, εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network.
Ωστόσο, παρά τους αριθμούς αυτούς, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι μπορεί να έχουν έλλειψη σιδήρου. Το σημαντικότερο είναι ότι πολλές γυναίκες δεν αναγνωρίζουν ότι θα μπορούσαν να διατρέχουν κίνδυνο για σιδηροπενική αναιμία. Και ακόμη κι αν έχουν συμπτώματα που είναι αρκετά χαρακτηριστικά της σιδηροπενικής αναιμίας, δεν αναγνωρίζουν ότι αυτά θα μπορούσαν να οφείλονται σε αυτήν.
Τι είναι η σιδηροπενική αναιμία;
Η σιδηροπενική αναιμία είναι ο τεχνικός όρος που περιγράφει αυτό που συμβαίνει όταν έχετε ανεπαρκή επίπεδα σιδήρου στον οργανισμό σας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη παροχή οξυγόνου σε όλο το σώμα, η οποία μπορεί να έχει ευρείες επιπτώσεις στην υγεία σας. Η σιδηροπενική αναιμία προκαλεί μείωση των επιπέδων ενέργειας, αδύναμα ή εύθραυστα μαλλιά και νύχια, πονοκεφάλους, μυϊκή αδυναμία, βουητό στα αυτιά και έντονη επιθυμία για μη εδώδιμα είδη, όπως πάγο ή χώμα.Αλλά η πάθηση εξελίσσεται αργά, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να μην αναγνωρίζουν τα συμπτώματα μέχρι η αναιμία να γίνει αρκετά σοβαρή. Λόγω της ύπουλης εμφάνισης της σιδηροπενικής αναιμίας, οι ασθενείς δεν συνειδητοποιούν πάντα ότι έχουν συμπτώματα μέχρι να αναπληρώσουν τα αποθέματα σιδήρου και να αρχίσουν να αισθάνονται ξανά καλύτερα. Ακόμη όμως και όταν κάποιος έχει συμπτώματα, είναι εύκολο να τα αποδώσει σε άλλα πράγματα, όπως το άγχος ή η έλλειψη ύπνου.
Ποιος βρίσκεται σε κίνδυνο;
Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό από τους άνδρες να αναπτύξουν σιδηροπενική αναιμία. Τα άτομα που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο περιλαμβάνουν τις νεαρές γυναίκες λόγω της χρόνιας απώλειας αίματος κατά τους εμμηνορροϊκούς κύκλους, καθώς και τις γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη και την τεκνοποίηση. Εάν η περίοδός σας είναι βαριά — διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες ή απαιτεί να αλλάξετε τη σερβιέτα ή το ταμπόν σας μετά από λιγότερο από δύο ώρες — αξίζει να κάνετε έλεγχο.
Τα άτομα με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου θεωρούνται επίσης υψηλότερου κινδύνου για σιδηροπενική αναιμία λόγω της πιθανότητας γαστρεντερικής αιμορραγίας. Το ίδιο ισχύει και για όποιον έχει ιστορικό χειρουργικής επέμβασης γαστρικής παράκαμψης, σοβαρού σωματικού τραύματος ή πεπτικού έλκους. Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η έλλειψη σιδήρου είναι ευρέως διαδεδομένη στους αθλητές αντοχής λόγω της αυξημένης εφίδρωσης, της απώλειας αίματος και των επιβαρύνσεων που σχετίζονται με την έντονη αθλητική προπόνηση.
Η διατροφή μπορεί επίσης να συμβάλει στον κίνδυνο για σιδηροπενική αναιμία. Οι χορτοφάγοι και οι vegans τείνουν να καταναλώνουν λιγότερες τροφές πλούσιες σε σίδηρο, καθώς το κρέας αποτελεί σημαντική πηγή σιδήρου στη διατροφή. Ο σίδηρος που υπάρχει στα φυτικά τρόφιμα ονομάζεται μη αιμικός σίδηρος και δεν απορροφάται τόσο αποτελεσματικά όσο ο αιμικός σίδηρος που προέρχεται από ζωικές πηγές. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο φυτικός σίδηρος δεν είναι πολύτιμος, αλλά σημαίνει ότι μπορεί να είναι πιο δύσκολο να λάβετε αρκετό σίδηρο αποκλειστικά από τη διατροφή σας.
Πώς να κάνετε έλεγχο για σιδηροπενική αναιμία
Ο καλύτερος και πιο αξιόπιστος τρόπος για να καταλάβετε εάν έχετε σιδηροπενική αναιμία είναι να ελέγξετε τα επίπεδα σιδήρου και τους σχετικούς αιματολογικούς δείκτες μέσω μιας εξέτασης αίματος. Όλοι έχουμε μέρες που μπορεί να νιώθουμε λίγο πιο κουρασμένοι ή άτονοι. Εάν, ωστόσο, αυτά τα συμπτώματα επιμένουν, θα πρέπει να επισκεφθείτε έναν γιατρό για πρόσθετες εξετάσεις και αξιολόγηση.
Μπορεί να μην συνειδητοποιείτε καν πόσο επηρεάζει η έλλειψη σιδήρου τη ζωή σας μέχρι να δείτε πώς είναι να έχετε ξανά φυσιολογικά επίπεδα σιδήρου. (Από πού προήλθε όλη αυτή η ενέργεια;;) Είναι σημαντικό για τις γυναίκες να αναγνωρίσουν ότι θα μπορούσαν να διατρέχουν κίνδυνο και ότι δεν χρειάζεται να έχουν σοβαρά συμπτώματα για να υπάρχει σημαντική έλλειψη σιδήρου.