Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον οργανισμό, όμως ορισμένοι παράγοντες που γίνονται συχνότεροι με την ηλικία μπορούν να επηρεάσουν την αξιοποίησή της.
Η ανάγκη για ημερήσια πρόσληψη βιταμίνης Β12 δεν αυξάνεται απαραίτητα με την ηλικία. Ωστόσο, καθώς μεγαλώνουμε, είναι πιθανότερο να εμφανιστούν καταστάσεις που μειώνουν την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά τη βιταμίνη Β12 από τις τροφές. Το χαμηλό γαστρικό οξύ, ορισμένες παθήσεις και η χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση της βιταμίνης Β12 και, κατά συνέπεια, τα επίπεδά της στον οργανισμό.
Γιατί μπορεί να δυσκολεύει η απορρόφηση της βιταμίνης Β12 με την ηλικία;
Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι συνολικές διατροφικές τους ανάγκες σε βιταμίνη Β12 δεν αυξάνονται στην πραγματικότητα. Η φυσιολογία, η λειτουργία των οργάνων και οι διατροφικές ανάγκες του οργανισμού μπορούν να αλλάξουν με την ηλικία. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική απορρόφηση της βιταμίνης Β12 από τη διατροφή.
Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να παράγει βιταμίνη Β12 με φυσικό τρόπο και χρειάζεται να την προσλαμβάνει από την τροφή ή μέσω συμπληρωμάτων. Η βιταμίνη Β12 που περιέχεται φυσικά στις τροφές είναι δεσμευμένη στις πρωτεΐνες τους. Στο στομάχι, το γαστρικό οξύ και τα πεπτικά ένζυμα βοηθούν στην απελευθέρωσή της. Στη συνέχεια, η βιταμίνη Β12 συνδέεται με τον ενδογενή παράγοντα και απορροφάται κυρίως στο τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου. Η βιταμίνη Β12 αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ. Η ανεπαρκής απορρόφηση λόγω υποκείμενων παθήσεων μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερη ηλικία. Κατά συνέπεια, πολλοί μπορεί να χρειάζεται να λαμβάνουν τη βιταμίνη Β12 κυρίως από συγκεκριμένες πηγές, όπως εμπλουτισμένα τρόφιμα ή συμπληρώματα, ώστε να εξασφαλίζουν την απαιτούμενη ποσότητα βιταμίνης Β12.
Τι μπορεί να προκαλέσει μειωμένη βιταμίνη Β12 καθώς μεγαλώνετε;
Το H. pylori μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση
Μια άλλη πάθηση που έχει συσχετιστεί με την ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 σε ενήλικες είναι η λοίμωξη από Helicobacter pylori (H. pylori). Πρόκειται για ένα συχνό βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι και μπορεί να προκαλέσει χρόνια φλεγμονή του γαστρικού βλεννογόνου. Η λοίμωξη από H. pylori μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία του στομάχου και να συμβάλει σε μειωμένη απορρόφηση της βιταμίνης Β12.
Τα φάρμακα που μειώνουν το γαστρικό οξύ μπορούν να επηρεάσουν τη βιταμίνη Β12
Τα φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και του πεπτικού έλκους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρατεταμένη χρήση τους μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση της βιταμίνης Β12 από τις τροφές, καθώς μειώνει την ποσότητα του γαστρικού οξέος που είναι διαθέσιμη στο στομάχι. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την απελευθέρωση της βιταμίνης Β12 από τις πρωτεΐνες των τροφών.
unsplash
Η χρόνια γαστρίτιδα μπορεί να κάνει τη βιταμίνη Β12 πιο δύσκολη στην απορρόφηση
Το γαστρικό οξύ (υδροχλωρικό οξύ) είναι απαραίτητο για την απελευθέρωση της βιταμίνης Β12 από τις πρωτεΐνες των τροφών, ώστε στη συνέχεια να μπορέσει να συνδεθεί με τον ενδογενή παράγοντα και να απορροφηθεί. Η απορρόφηση της βιταμίνης Β12 που είναι δεσμευμένη στις πρωτεΐνες των τροφών μπορεί να μειωθεί σε μεγαλύτερη ηλικία, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης ατροφικής γαστρίτιδας σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Η ατροφική γαστρίτιδα είναι μια χρόνια πάθηση που προκαλεί λέπτυνση του βλεννογόνου του στομάχου και μπορεί να μειώσει την έκκριση γαστρικού οξέος (υποχλωρυδρία ή αχλωρυδρία). Μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικά αίτια, μεταξύ των οποίων και αυτοάνοση διαδικασία. Όταν μειώνεται σημαντικά το γαστρικό οξύ, περιορίζεται η απελευθέρωση της βιταμίνης Β12 από τις πρωτεΐνες των τροφών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την απορρόφησή της.
Σημάδια ανεπάρκειας βιταμίνης Β12
Συμβουλευτείτε έναν γιατρό εάν εμφανίζετε τα ακόλουθα συμπτώματα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Αναιμία
- Γνωστικές διαταραχές ή σύγχυση
- Απώλεια ισορροπίας
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια και τα πόδια
- Αδυναμία
Αυξήστε την πρόσληψη τροφών πλούσιων σε βιταμίνη Β12, όπως ψάρια, κρέας, πουλερικά, αυγά, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα. Για άτομα με παθήσεις που μειώνουν την απορρόφηση της βιταμίνης Β12 από τις τροφές, τα συμπληρώματα αποτελούν μια εναλλακτική πηγή. Σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρής ανεπάρκειας ή σημαντικής δυσαπορρόφησης, μπορεί να απαιτείται διαφορετική μορφή θεραπείας, σύμφωνα με την ιατρική εκτίμηση.
Για άτομα με μειωμένη απορρόφηση λόγω κάποιας πάθησης υγείας, τα συμπληρώματα και τα εμπλουτισμένα τρόφιμα μπορούν να αποτελέσουν κατάλληλη επιλογή. Η Β12 σε ελεύθερη μορφή, που βρίσκεται σε εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως τα δημητριακά πρωινού, και στα συμπληρώματα διατροφής, δεν είναι δεσμευμένη στις πρωτεΐνες των τροφών. Επομένως, δεν απαιτεί γαστρικό οξύ για να απελευθερωθεί από τις πρωτεΐνες της τροφής. Ωστόσο, για τη φυσιολογική απορρόφησή της εξακολουθεί να απαιτείται ο ενδογενής παράγοντας.
Πόση βιταμίνη Β12 χρειάζεστε
Γενικά, συνιστάται η λήψη 2,4 μικρογραμμαρίων (mcg) βιταμίνης Β12 ημερησίως για τους ενήλικες. Η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα δεν αυξάνεται μετά την ηλικία των 50 ετών. Ωστόσο, οι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να χρειάζεται να λαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των 2,4 mcg της ημερήσιας ανάγκης τους μέσω εμπλουτισμένων τροφίμων ή συμπληρωμάτων διατροφής, αντί να βασίζονται αποκλειστικά στη βιταμίνη Β12 που βρίσκεται φυσικά στις τροφές. Αυτό συμβαίνει επειδή η Β12 από τις φυσικές τροφές απαιτεί γαστρικό οξύ για να απελευθερωθεί από τις πρωτεΐνες των τροφών, ενώ η Β12 στα εμπλουτισμένα τρόφιμα και στα συμπληρώματα βρίσκεται ήδη σε ελεύθερη μορφή και δεν χρειάζεται να απελευθερωθεί από τις πρωτεΐνες της τροφής.
Τι συμβαίνει όταν λαμβάνετε υπερβολική δόση βιταμίνης Β12
Η βιταμίνη Β12 είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη και ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα να αποβάλλει την περίσσειά της μέσω των ούρων. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη Β12 δεν αποθηκεύεται στο σώμα. Ο οργανισμός αποθηκεύει σημαντικές ποσότητες Β12, κυρίως στο ήπαρ, και μπορεί να διατηρεί αποθέματα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Δεν έχει καθοριστεί ανώτατο ανεκτό επίπεδο πρόσληψης για τη βιταμίνη Β12, επειδή θεωρείται ότι έχει χαμηλή πιθανότητα τοξικότητας ακόμη και σε υψηλές δόσεις. Ωστόσο, η λήψη πολύ μεγαλύτερης ποσότητας από την απαιτούμενη δεν προσφέρει απαραίτητα επιπλέον όφελος και δεν είναι λόγος να λαμβάνονται συμπληρώματα χωρίς ανάγκη. Συνιστάται η διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής και η λήψη συμπληρωμάτων σύμφωνα με τις οδηγίες ενός επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαιωμένη ανεπάρκεια βιταμίνης Β12.