Έπειτα από οκτώ χρόνια στο Διάστημα και μια διαδρομή σχεδόν 10 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, το διαστημικό σκάφος BepiColombo πλησιάζει στον τελικό του προορισμό, τον Ερμή, προετοιμαζόμενο για έναν από τους δυσκολότερους ελιγμούς στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.
Η αποστολή αποτελεί κοινό εγχείρημα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA) και έχει στόχο να αποκαλύψει τα μυστικά ενός πλανήτη που, παρά τη γειτνίασή του με τη Γη σε κοσμική κλίμακα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος.
Ο Ερμής είναι ένας κόσμος ακραίων αντιθέσεων. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνειά του μπορούν να φτάσουν τους 430 βαθμούς Κελσίου την ημέρα και να υποχωρήσουν στους -180 βαθμούς τη νύχτα, ενώ ο πλανήτης βομβαρδίζεται διαρκώς από έντονη ηλιακή ακτινοβολία.
«Νομίζω ότι είναι ένας κάπως παραμελημένος πλανήτης του εσωτερικού Ηλιακού Συστήματος, αλλά αυτός είναι ένας από τους λόγους που τον κάνουν τόσο συναρπαστικό», δήλωσε στο BBC η καθηγήτρια Έμα Μπανς, από το Πανεπιστήμιο του Λέστερ, η οποία συμμετέχει ως επικεφαλής ερευνήτρια στην αποστολή.
Όπως εξήγησε, οι επιστήμονες επιδιώκουν να κατανοήσουν πώς σχηματίστηκε ο Ερμής, πώς εξελίχθηκε, ποια είναι η σημερινή του κατάσταση και πώς αλληλεπιδρά με τον Ήλιο και τα ακραία διαστημικά καιρικά φαινόμενα.


Ένα ταξίδι οκτώ ετών με συνεχείς ελιγμούς
Το BepiColombo εκτοξεύθηκε το 2018 από τη Γαλλική Γουιάνα, ξεκινώντας ένα ταξίδι που αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκο από μια απλή διαδρομή προς τον πλησιέστερο πλανήτη στον Ήλιο.
Η ισχυρή βαρυτική έλξη του Ήλιου υποχρέωσε τους μηχανικούς να σχεδιάσουν μια σύνθετη τροχιά, ώστε το σκάφος να μειώσει σταδιακά την ταχύτητά του και να μπορέσει τελικά να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ερμή.
Για να το πετύχει, πραγματοποίησε μία διέλευση κοντά στη Γη, δύο κοντά στην Αφροδίτη και έξι κοντά στον ίδιο τον Ερμή, αξιοποιώντας τη βαρύτητα των πλανητών για να επιβραδύνει.
Το ταξίδι επρόκειτο αρχικά να διαρκέσει επτά χρόνια, αλλά ένα πρόβλημα στο σύστημα προώθησης του διαστημοπλοίου προκάλεσε καθυστέρηση ενός ακόμη έτους.
Τώρα απομένει ο πιο κρίσιμος ελιγμός: μια διαδικασία επιβράδυνσης διάρκειας 37 λεπτών, που θα επιτρέψει στη βαρύτητα του Ερμή να αιχμαλωτίσει το σκάφος.
Εάν κάτι πάει στραβά, το BepiColombo κινδυνεύει να περάσει δίπλα από τον πλανήτη χωρίς να καταφέρει να μπει σε τροχιά.
Γιατί υπάρχει πάγος στον πλησιέστερο πλανήτη στον Ήλιο
Ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά παράδοξα του Ερμή είναι η παρουσία πάγου μέσα σε κρατήρες στις πολικές περιοχές του, παρά τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν σε άλλα σημεία της επιφάνειάς του.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ορισμένοι βαθιοί κρατήρες παραμένουν σε μόνιμη σκιά, δημιουργώντας συνθήκες στις οποίες ο πάγος μπορεί να διατηρηθεί.
Το BepiColombo θα επιχειρήσει να αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία για την παρουσία και την προέλευση αυτών των αποθεμάτων.
Ο Ερμής είναι μόλις λίγο μεγαλύτερος από τη Σελήνη και η επιφάνειά του είναι γεμάτη αρχαία ηφαίστεια, τεράστιους κρατήρες και απόκρημνους γκρεμούς.
Ακόμη και ο χρόνος κυλά με παράξενο τρόπο στον πλανήτη.
Ένα έτος στον Ερμή διαρκεί μόλις 88 γήινες ημέρες, καθώς ολοκληρώνει πολύ γρήγορα την περιφορά του γύρω από τον Ήλιο. Αντίθετα, περιστρέφεται εξαιρετικά αργά γύρω από τον άξονά του, ολοκληρώνοντας μία περιστροφή κάθε 59 γήινες ημέρες.
Οι μυστηριώδεις κοιλότητες που δεν έχουν παρατηρηθεί αλλού
Ένα ακόμη μυστήριο που καλείται να εξερευνήσει η αποστολή είναι οι χιλιάδες παράξενες κοιλότητες που καλύπτουν την επιφάνεια του Ερμή.
Πρόκειται για σχετικά ρηχούς σχηματισμούς με απότομα τοιχώματα, οι οποίοι συχνά εμφανίζονται συγκεντρωμένοι σε ομάδες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ορισμένοι από αυτούς έχουν ηλικία περίπου 100.000 ετών, γεγονός που τους καθιστά εξαιρετικά νέους σε γεωλογική κλίμακα.
Γνωρίζουν επίσης ότι δεν πρόκειται για συνηθισμένους κρατήρες πρόσκρουσης, οι οποίοι σχηματίζονται όταν αστεροειδείς ή άλλα διαστημικά σώματα συγκρούονται με έναν πλανήτη.
Ωστόσο, ο μηχανισμός δημιουργίας τους παραμένει άγνωστος.
Οι σχηματισμοί αυτοί δεν έχουν παρατηρηθεί με την ίδια μορφή σε άλλους κόσμους, καθιστώντας τους ένα από τα πιο ενδιαφέροντα γεωλογικά χαρακτηριστικά του Ερμή.
Ο τεράστιος μεταλλικός πυρήνας και το σενάριο μιας αρχαίας σύγκρουσης
Παρά το μικρό του μέγεθος, ο Ερμής διαθέτει έναν ασυνήθιστα μεγάλο μεταλλικό πυρήνα σε σχέση με τη συνολική του διάμετρο.
Οι επιστήμονες προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να εξηγήσουν γιατί ο πλανήτης έχει αυτή την ιδιαίτερη εσωτερική δομή.
Μία από τις θεωρίες υποστηρίζει ότι ο Ερμής ήταν κάποτε πολύ μεγαλύτερος, αλλά έχασε μεγάλο μέρος των εξωτερικών του στρωμάτων έπειτα από μια καταστροφική σύγκρουση στα πρώτα στάδια της ιστορίας του Ηλιακού Συστήματος.
«Μία από τις εξηγήσεις είναι ότι ο μανδύας του απομακρύνθηκε από μια μεγάλη σύγκρουση», εξήγησε η καθηγήτρια Μπανς.
Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι ο πλανήτης υπέστη σειρά συγκρούσεων, οι οποίες σταδιακά απομάκρυναν μεγάλο μέρος του μανδύα και του φλοιού του.
Δεν αποκλείεται, πάντως, να σχηματίστηκε εξαρχής με αυτή τη σύσταση, σε μια περιοχή του πρώιμου Ηλιακού Συστήματος πλούσια σε μέταλλα.
Δύο διαστημικά σκάφη σε μία αποστολή
Το BepiColombo διαθέτει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: μεταφέρει δύο διαφορετικά διαστημικά σκάφη, τα οποία θα πραγματοποιήσουν συμπληρωματικές επιστημονικές αποστολές.
Λίγες εβδομάδες μετά την άφιξή τους στον Ερμή, τα δύο σκάφη θα διαχωριστούν.
Το ευρωπαϊκό σκάφος θα μελετήσει από κοντά την επιφάνεια και την εσωτερική δομή του πλανήτη, ενώ το ιαπωνικό θα επικεντρωθεί στη μελέτη του μαγνητικού πεδίου και του διαστημικού περιβάλλοντός του από μεγαλύτερη απόσταση.
Η διαδικασία διαχωρισμού αποτελεί ακόμη μία σημαντική τεχνική πρόκληση.
Η Τζέσικα Μάρσαλ, μηχανικός συστημάτων της Airbus, η οποία κατασκεύασε το διαστημόπλοιο, εξήγησε στο BBC ότι η στιγμή αυτή θα είναι ιδιαίτερα αγχωτική για την ομάδα.
Τα δύο σκάφη έπρεπε να παραμείνουν σταθερά συνδεδεμένα κατά την εκτόξευση και σε όλη τη διάρκεια του οκταετούς ταξιδιού, αλλά τώρα θα πρέπει να αποχωριστούν με εξαιρετική ακρίβεια.
«Έχουμε σχεδιάσει έναν ειδικό μηχανισμό, τον οποίο έχουμε μελετήσει πολύ προσεκτικά», δήλωσε.
Ο μηχανισμός έχει εκτεθεί επί οκτώ χρόνια σε έντονη διαστημική ακτινοβολία και μεγάλες θερμοκρασιακές μεταβολές. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να λειτουργήσει ομαλά, απελευθερώνοντας απαλά το ένα σκάφος και θέτοντάς το ταυτόχρονα σε περιστροφική κίνηση.
Μόλις η τρίτη αποστολή στην ιστορία της εξερεύνησης του Ερμή
Μέχρι σήμερα, μόλις δύο διαστημικές αποστολές έχουν επισκεφθεί τον Ερμή, και οι δύο της NASA.
Το Mariner 10 πραγματοποίησε τρεις διελεύσεις κοντά στον πλανήτη τη δεκαετία του 1970, ενώ το MESSENGER έφτασε το 2011 και παρέμεινε σε τροχιά για τέσσερα χρόνια.
Το BepiColombo φιλοδοξεί να προχωρήσει πολύ περισσότερο, αξιοποιώντας τα επιστημονικά όργανα των δύο σκαφών για να προσφέρει μια πληρέστερη εικόνα της γεωλογίας, της σύστασης και του περιβάλλοντος του Ερμή.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να απαντήσουν σε ερωτήματα που παραμένουν άλυτα εδώ και δεκαετίες.
Όπως συμβαίνει όμως συχνά στην εξερεύνηση του Διαστήματος, οι νέες ανακαλύψεις ενδέχεται να δημιουργήσουν ακόμη περισσότερα ερωτήματα από εκείνα που θα απαντήσουν.
Πηγή: BBC News
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
