Η Ρωσία και η Κίνα άσκησαν βέτο σε απόφαση του ΟΗΕ που θα επέτρεπε σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες να συνεχίσουν την παρακολούθηση των κυρώσεων που επεβλήθησαν εκ νέου στο Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος, επιφέροντας πλήγμα στις διεθνείς προσπάθειες εποπτείας.
Η πρόταση, που συνέταξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για την παράταση της εντολής της ομάδας εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ κατά ένα έτος, δεν εγκρίθηκε την Πέμπτη, παρά το γεγονός ότι έλαβε 11 ψήφους υπέρ και μόνο δύο κατά, λόγω βέτο από τη Ρωσία και την Κίνα. Η Σομαλία και το Πακιστάν απείχαν, αναφέρει το Euronews. Οι κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι οποίες επιβλήθηκαν εκ νέου στις 27 Σεπτεμβρίου πέρυσι στο πλαίσιο του μηχανισμού «snapback» που προβλέπεται στην πυρηνική συμφωνία του 2015, παραμένουν σε ισχύ. Παγώνουν τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, περιορίζουν τις συμφωνίες όπλων με την Τεχεράνη και επιβάλλουν κυρώσεις στην ανάπτυξη του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων της. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ενεργοποίησαν τον μηχανισμό «snapback», ο οποίος επανίδρυσε την επιτροπή κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και εξουσιοδότησε την ομάδα εμπειρογνωμόνων να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τα μέτρα.
Το βέτο της Πέμπτης καταργεί αυτή τη μορφή εποπτείας, αλλά δεν αίρει τις ίδιες τις κυρώσεις. Η ψηφοφορία έρχεται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ διεξάγει μια ευρύτερη εκστρατεία για την οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης. Ξεχωριστά, επίσης την Πέμπτη, η Ουάσινγκτον έλαβε μέτρα κατά των δικτύων ψηφιακών νομισμάτων που, όπως λέει, χρησιμοποιούνται για να δώσουν σε ιρανικές οντότητες που έχουν υποστεί κυρώσεις παράνομη πρόσβαση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τα μέτρα αυτά έρχονται επίσης καθώς ο πόλεμος στο Ιράν, ο οποίος συνεχίζεται για περισσότερο από έξι μήνες και έχει φτάσει σε αδιέξοδο, έχει φτάσει σε αδιέξοδο.
Το Υπουργείο Οικονομικών και τα Υπουργεία Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσαν ότι στοχεύουν δύο εταιρείες, την BitBank και την Pishtaz Simorgh Electronic Trade Co., καθώς και τρεις συνεργάτες του Babak Zanjani, του επικεφαλής της BitBank που είχε προηγουμένως υποστεί κυρώσεις. Κατηγορούνται ότι βοηθούν τις προσπάθειες του Ιράν να παρακάμψει τις κυρώσεις.
Στον ΟΗΕ, η αποστολή του Ιράν ευχαρίστησε την Κίνα και τη Ρωσία για το βέτο που άσκησαν στο ψήφισμα των ΗΠΑ, λέγοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι δύο χώρες «έχουν αποτρέψει μια ακόμη κυνική προσπάθεια των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να καταχραστούν το Συμβούλιο Ασφαλείας για πολιτικούς σκοπούς».
Από τότε που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025, οι πυρηνικοί επιθεωρητές του ΟΗΕ δεν μπόρεσαν να επαληθεύσουν την κατάσταση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Η πυρηνική αρχή του ΟΗΕ δήλωσε ότι το Ιράν είχε απόθεμα 440,9 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60%, ένα σχετικά σύντομο τεχνικό βήμα από το όριο του 90% που σχετίζεται με το υλικό στρατιωτικής ποιότητας.
Ο πρέσβης της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, επανέλαβε τη θέση της Μόσχας ότι η επανενεργοποίηση των κυρώσεων κατά του Ιράν μέσω του μηχανισμού «snapback» ήταν παράνομη και ότι, ως εκ τούτου, το ψήφισμα για την παράταση της εντολής της ομάδας εμπειρογνωμόνων «είχε σοβαρές ελλείψεις και δεν είχε νομική βάση».
Οι ΗΠΑ κατηγορούν για υποστήριξη σε «καθεστώτα παρίες»
Η Ρωσία και η Κίνα έχουν προτρέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους να μην θέσουν το ψήφισμα σε ψηφοφορία, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα αύξανε μόνο τις εντάσεις στο Συμβούλιο, δήλωσε ο Νεμπένζια. Αλλά η Ουάσινγκτον «αποφάσισε να επιλέξει την αντιπαράθεση», δήλωσε ο Ρώσος διπλωμάτης. Σύμφωνα με τον πρεσβευτή της Γαλλίας στον ΟΗΕ, Ζερόμ Μποναφόν, νυν πρόεδρο του Συμβουλίου, η εφαρμογή κυρώσεων είναι «ένα κρίσιμο εργαλείο για να ενθαρρυνθεί το Ιράν» να επιστρέψει στη συμμόρφωση με τις πυρηνικές του υποχρεώσεις.
Η Γαλλία θα εξετάσει τρόπους για να διασφαλίσει την εφαρμογή των κυρώσεων, είπε. Μια πιθανότητα θα ήταν να ακολουθηθεί το μοντέλο που υιοθετήθηκε μετά τη διάλυση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τη Βόρεια Κορέα: η δημιουργία μιας ομάδας παρακολούθησης που θα αποτελείται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αναπληρώτρια πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Τζένιφερ Λοσέτα, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον δεν εξεπλάγη από τα βέτο της Πέμπτης, καθώς οι εμπειρογνώμονες «θα είχαν ρίξει φως» στην απαγορευμένη συνεργασία μεταξύ του Ιράν και των εταίρων του. Σύμφωνα με τον Λοτσέτα, τα βέτο αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να εμποδιστεί η παρακολούθηση των κυρώσεων από ειδικούς, ακόμη και ο διορισμός μελών αυτών των ομάδων, με στόχο την «σιγή αναφορών που αποκαλύπτουν τις δικές τους δραστηριότητες υποστήριξης καθεστώτων παρία».
Τον Μάρτιο του 2024, το βέτο της Ρωσίας τερμάτισε την παρακολούθηση από τον ΟΗΕ των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Βόρεια Κορέα για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Στο Μάλι, οι κυρώσεις ήρθησαν και ο Λοτσέτα είπε ότι στην Υεμένη και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, ο διορισμός εμπειρογνωμόνων καθυστέρησε ή απορρίφθηκε. Παρόλο που η ομάδα εμπειρογνωμόνων του Ιράν εγκρίθηκε πριν από ένα χρόνο και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είχε προτείνει μέλη για αυτήν, οι διορισμοί δεν εγκρίθηκαν ποτέ. «Χωρίς μια ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων, αυτό το Συμβούλιο χάνει την κύρια πηγή αμερόληπτων και τεκμηριωμένων πληροφοριών σχετικά με τις παραβιάσεις των κυρώσεων, δημιουργώντας ένα κενό παρακολούθησης που ωφελεί μόνο το ιρανικό καθεστώς και όσους επωφελούνται από την αποφυγή του», προειδοποίησε η Λοτσέτα.
Μετάφραση: Μικαέλα Λαμπρινίδου
Πηγή: digi24.ro,Euronews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος